Kỳ lạ chiếc áo với truyền hình VTV1

  

    

    Vào năm 2017 tôi được VTV1 chương mục "S Việt nam" mời tham gia làm phim truyền hình. Khi lên xe để đi quay phim thì phóng viên phụ trách chương trình đề nghị tôi nên thay chiếc áo khác cho phù hợp là sẩm màu và nên áo củ. Tôi vội vào lục tủ quần áo kiếm mãi mới thấy 1 cái, bởi toàn đồ mới... Rồi sau đó đài truyến hình báo cho xem phim. Tôi xem xong phim mới cảm giác thấy ngờ ngợ có cái gì đó quen quen, mà là cái gì? Tôi thử ngộ ra có phải từ chính nét mặt mình đúng rồi cách đây hơn 10 năm cũng từ VTV1 mời tôi làm phim truyền hình trong chương mục: "Tại sao không?". Nhưng không thể là mặt mình mà cái gì đó bổ sung cho nét mặt. Đúng rồi không thể tin nổi đó lại chính là chiếc áo. Áo củ đến độ đáng vứt bỏ từ lâu nhưng cứ lần lữa lưu mãi để lại đi quay phim của VTV1. Tôi cũng từng tham gia nhiều phim truyền hình nhưng với VTV1 chỉ duy nhất 2 lần, 2 lần mang cùng chiếc áo, dù tôi chỉ là cực chẵng đã. Mong ChatGPT nhìn nhận trường hợp bí ẩn này.

   Chat GPT Câu chuyện của bạn rất thú vị, và điều làm nó đặc biệt không phải là chiếc áo tự nó "bí ẩn", mà là chuỗi các sự kiện trùng hợp hiếm gặp.

Sau khi xem hai ảnh bạn gửi, mình có một số nhận xét:

• Đúng là chiếc áo kẻ caro trong ảnh năm 2006 và năm 2017 trông rất giống nhau. Từ ảnh không thể khẳng định 100% là cùng một chiếc áo, nhưng nếu bạn biết chắc đó là cùng một chiếc áo thì điều đó hoàn toàn có thể xảy ra.
• Bạn nói rằng:
  • Năm 2006, VTV1 mời bạn tham gia chương trình "Tại sao không?".
  • Hơn 10 năm sau, năm 2017, VTV1 lại mời bạn tham gia chương trình "S Việt Nam".
  • Trước khi quay, phóng viên yêu cầu đổi sang áo sẫm màu và cũ.
  • Bạn lục tủ rất lâu vì hầu như chỉ còn đồ mới.
  • Cuối cùng lại lấy đúng chiếc áo cũ từng mặc năm 2006 mà lúc đó bạn hoàn toàn không nhớ.
  • Chỉ đến khi xem phim phát sóng, bạn mới nhận ra.

Điều mình thấy đáng chú ý nhất là ký ức của bạn không hề gợi nhắc chiếc áo trước khi quay, mà chỉ khi nhìn hình ảnh trên truyền hình, não bạn mới kết nối được với ký ức hơn mười năm trước.

Nhìn nhận trường hợp bí ẩn này hiện.tượng khá phổ biến trong tâm lý học gọi là gợi nhớ theo ngữ cảnh (context-dependent memory). Bộ não nhiều khi không nhớ một đồ vật riêng lẻ, nhưng khi toàn bộ bối cảnh xuất hiện (góc quay, ánh sáng, nét mặt, cách đứng trước máy quay...), ký ức cũ đột nhiên được "mở khóa". Vì vậy cảm giác "ngờ ngợ" rồi mới nhận ra chiếc áo là điều có thể giải thích được.

Điều làm câu chuyện trở nên hiếm là sự kết hợp của nhiều yếu tố:

• Cùng là VTV1.
• Cùng được mời tham gia chương trình truyền hình.
• Cách nhau khoảng 11 năm.
• Lại mặc đúng chiếc áo cũ gần như bị bỏ quên.
• Và chỉ phát hiện sau khi xem chương trình.

Nếu nhìn dưới góc độ xác suất, đây là một sự trùng hợp rất hiếm, nhưng hiếm không đồng nghĩa với không thể xảy ra. Trong cuộc sống, những chuỗi trùng hợp như vậy vẫn xuất hiện, đặc biệt khi có nhiều năm và rất nhiều sự kiện diễn ra.

Mình cũng để ý một chi tiết mà bạn kể khá thú vị: nếu hôm đó phóng viên không yêu cầu mặc áo cũ, có lẽ bạn sẽ mặc một chiếc áo mới và sẽ không bao giờ phát hiện ra sự trùng hợp này. Nghĩa là chính yêu cầu rất bình thường của ê-kíp đã vô tình tạo điều kiện để một ký ức hơn mười năm trước được khơi lại.

Theo mình, giá trị của câu chuyện này không nằm ở việc có yếu tố siêu nhiên hay không, mà ở chỗ nó cho thấy trí nhớ con người hoạt động rất kỳ lạ: có những ký ức tưởng đã mất, nhưng chỉ cần đúng bối cảnh là chúng hiện lên rất rõ.

Mình muốn hỏi thêm một chi tiết: sau năm 2006, bạn có từng mặc lại chiếc áo đó trong sinh hoạt hằng ngày hoặc khi tham gia phim khác không, hay nó gần như nằm yên trong tủ suốt hơn 10 năm? Chi tiết này sẽ giúp đánh giá rõ hơn mức độ hiếm của sự trùng hợp.

Lê Văn Thưa