Thứ Năm, 12 tháng 11, 2026

Chuyện tình yêu người lính chiến trường K

Hải cảng Kong pong som 1980

Chiến tranh đã lùi xa gần 50 nhưng dư âm của nó vẩn còn đó khó để nguôi ngoai đối với người chiến binh: hết cuộc chiến tranh giải phóng miền Nam thống nhất đất nước, rồi lại bước sang cuộc chiến biên giới Tây nam chiến trường K dài lâu. Chúng ta ai cũng đã bàn nhiều kỷ niệm chiến tranh trước sự khốc liệt thương vong nơi đạn bom chiến trận. Mà còn thiếu đi một mảng sự hy sinh thầm lặng ít khi được nói đến. Đó là chuyện tình yêu hay niềm hạnh phúc gia đình không thể thiếu của người lính.
Tôi cũng nằm trong số những đồng đội năm tháng theo chiến tranh đi suốt thời trai trẻ "nơi góc rừng cuối bể" đúng với nghĩa đen. Để nói lên rằng không có cơ hội tiếp xúc với mọi làng quê phố phường ở đó là nơi có đủ nam phụ lão ấu rất đổi bình thường với bao con người khác. Tuổi trẻ đến hơn 30 mà không hề có bạn gái! Lớp trang lứa thời đó mọi người đã thành chồng vợ rồi. chỉ còn mổi mình nói ra thì buồn thật đáng là xấu hổ... Mổi chiều bên biển vắng trên cầu cảng Kong pong som nước bạn nhìn phương trời xa nơi thấp thoáng bóng con thuyền khi ánh dương nhuốm dần màu tím. Đó là lúc tuổi thanh xuân giây phút xao xuyến vẩn vơ bao nổi lòng khó tả:

Hương và biển
Gió hôm nào đưa đến
Đậm đà hương về đây.
Bâng khuâng lời tình biển
quyện với hương đắm say.
Gió hôm nào đưa đến
náo nức hương ngất ngây
Rạo rực tình yêu mến
Biển cùng hương tháng ngày.
Gió hôm nào đưa đến
Nơi nước biếc xa vời
Con thuyền đang lưu luyến
Mà sao hương đi rồi!?
Đã đi rồi có phải
Ơi ngọn gió đưa hương
Biết bao giờ trở lại
Nơi biển nhớ tình thương!
Kong pong som 1981

Cho đến khi có chế độ đi phép hàng năm nơi chiến trường của quân đội tôi mới được trở lại quê hương sau bao năm theo chiến trận. Trở về với người thân mẹ cha đã già yếu, trở về với láng giềng nơi quê hương và đất nước đã đổi thay. Trở về bạn bè trang lứa tôi thì không còn ai nửa! Không phải họ đi đâu mà họ đã theo với gia đình riêng tư rồi! Tôi như thể lại cô độc... nhưng may cũng không đến nổi nào khi ông cha ta có câu: "Cưa sừng làm nghé". Các bạn gái nhỏ sau dăm bảy tuổi vẩn có thể làm quen chơi thân và thời đó mọi người rất mến bộ đội. Rồi 1 cô gái đã chấp nhận lời cầu hôn, tôi nghỉ rằng đây là cô gái rất dũng cảm. Bởi nàng biết tôi đang ở chiến trường rất xa sống chết kề bên vẩn chấp nhận. Trong khi quê hương đất nước sống trong hoà bình trai gái hay vợ chồng sống kề cận bên nhau không việc gì phải xa cách.

Buổi nguyên sơ
Ngày ấy phải không em mùi vị hương đồng
Những nhát cuốc lật đất bùi lảo nhão
Con đĩa nhùng nhằng bám vào chân tứa máu
Sau bao năm mới về với cánh đồng?
Mùi rạ ủng chua mùi đất ướt nồng
Mùi ruộng lúa quyện mồ hôi mòi mặn
Vai vác cuốc hai ống quần ướt đẩm
Đường đột bước vào dòng nước mát gặp em
Buổi ấy phải không em?
Anh bối rối đôi mắt tròn cô gái
Mái tóc gội cánh tay trần em chải
Hàng mi dài nơi ánh mắt long lanh
Dòng nước trong in dáng nét thanh thanh
để vô tình lồng dáng anh
Đời chiến chinh thô mộc
Bốn mắt nhìn nhau lần đầu gặp mặt
Lần đầu buổi đó phải không em?
Kong pong som 1983

Vậy rồi tôi tận 10 năm nơi chiến trường K ở đó giửa sự sống và cái chết tôi lại cứ trơ ra không chết. Nhưng điều đáng sợ nhất lại đến là khi cưới vợ rồi rời bỏ vợ trẻ đó mà ra đi! Đáng được sống với tuần trăng mật ấm êm lại hoá tìm đến ở nơi chiến trường xa lửa đạn! Đó là 2 thái cực mà cuộc đời tôi cùng nhiều đồng đội khác phải gánh chịu đây có phải chính là sự hy sinh mà sao không ai nói đến? Chính mình cũng không muốn nói ra sợ xấu hổ, còn truyền thông cũng khuyến khích người nơi chiến trận. Thực ra phải hầu hết mọi người muốn ở lại với vợ con mà rời xa trận mạc đó là bình thường con người, đây chính lại là một thách thức lớn.

Chiến trường xa nhớ con
Khi cha đi con gần 4 tháng
Nẩy choi choi đòi lật trên giường
Mắt chăm nhìn cánh tay giơ thẵng
Như đòi cha con cũng lên đường.
Cha ra đi mang theo nổi nhớ thương
Những ngày tháng mới lọt lòng bé bỏng
Tay khềnh khoàng ôm con chăm bẵm
Miệng à ơi… tiếng vịt đực... ru hời!
Ba lăng xăng vì con đó trên đời
Là thiên thần của cha là mặt trời của mẹ
Đời lính với chiến tranh đi suốt thời trai trẻ
Ba mươi tư tuổi đời lên chức cha.
Những tháng ngày cha lại đi xa
Con của mẹ cha chóng lớn khôn lên nhé
Để mai sau con là chàng trai trẻ
Niềm tự hào của mẹ và cha.
Kong pong som 1986

Tình yêu và hạnh phúc với cuộc sống luôn gắn kết với con người đó là điều không thể thiếu. Như vậy ngoài sự hy sinh xương máu qua chiến tranh. Còn nửa đó là hy sinh tình cảm, tình yêu của con người, hạnh phúc gia đình vợ đẹp con khôn để theo chiến trận đi đánh giặc. Có một điều sau chiến tranh khi chưa được ai hỏi gì lại gặp phải nhiều câu nói rằng: đi đánh trận về mà còn nguyên, mang được cái đầu về là may lắm rồi, không còn cần gì nửa cả!? Người không biết giặc dã lại rao giảng nghe tưởng xuôi tai. Đó là một cách đánh tráo khái niệm, hạ thấp ý nghĩa bình thường hoá người đi đánh trận cũng bằng với người sống bên gia đình vợ con êm ấm suốt đời. Người theo chiến trận họ phải chịu mất mát có khi dăm mười năm xa vắng người thân vợ con gia đình quê hương đó chính là thách thức không hề nhỏ. Có ai hiểu và chịu hy sinh như người lính chiến trường K khi đất nước đang sống trong thời bình lúc đó không?

Lê Văn Thưa

Hải cảng Kông pông som 1980-1983


Đồng đội CCB chiến trường K nào từng ghé qua hay đóng quân ở cảng Kông pông som với ký ức không quên. Hãy nhìn lại hải cảng nơi đây những hình ảnh hiếm hoi mà tôi có được và lưu giử qua thời gian. Đây là mấy bức ảnh chụp ngay tại khu vực cảng chính khoảng từ năm 1980 đến 1983. Trong đó có 2 bức ảnh nhìn thấy cảng chính tàu hàng nước ngoài đang đổ bốc dở hàng và một số cán bộ chiến sĩ vùng 5 và có cả người Căm phu chia làm việc ở cảng. Còn 2 bức ảnh nửa là 2 tàu khu trục hải quân Liên xô đến thăm cảng cùng với các cán bộ chỉ huy của vùng 5 hải quân, ảnh chụp ngay trên cầu cảng. Đây là những bức ảnh còn nguyên gốc củ xưa. Tôi muốn giử đúng vậy mà không đem chỉnh sửa qua Al

Lê Văn Thưa





Con đường 4 sinh tử cảng Xi nuc vin- Phnôm pênh

 
(Sơ đồ con đường 4 từ hải cảng Xi nuc vin đi Phnôm pênh 250km)

Con đường 4 huyết mạch từ cảng Xi nuc vin đến thủ đô Phnôm pênh giai đoạn 1980 đến 1985 là thời kỳ khó khăn. Quân Khơ me đỏ áp dụng lối đánh du kích thường phục kích trên các tuyến giao thông đi qua rừng núi.
Đây cũng là giai đoạn tôi thường được giao nhiệm vụ đưa các văn kiện tác chiến theo tháng, quý của đơn vị vùng 5 Hải quân đến giao nộp cho tiền phương bộ tổng tham mưu ở bộ tư lệnh 719, Phnôm pênh và ngược lại. Đây chính là thách thức tôi phải vượt qua nhiều năm khi mang tài liệu quân sự đi lại trên con đường địch thường phục kích này. Đây là vùng địa bàn rất ác liệt của sư 330 đảm nhiệm đôi lúc cũng gặp các đồng đội đi tuần tra trên con đường. Tư lệnh sư đoàn là đại tá Phạm Văn Trà thuộc mặt trận 979. Mà sau này ông lên đại tướng bộ trưởng bộ quốc phòng. Mổi lần đi lại như vậy tôi khá đơn độc mổi mình mang tài liệu cùng lái xe và chiếc xe Jeep. Đi lại nhiều như vầy tôi cũng thành kỷ năng phải trang bị như người lính xung trận. Với xe Jeep cửa xe thông thoáng vốn có. Tôi ngồi ghế cạnh lái xe cùng khẩu AK súng lăm lăm trên tay đạn đã lên nòng hướng ra vệ đường sẳn sàng nhả đạn. Cứ như vậy tôi từng đi lại rất nhiều lần gặp địch phục kích phía trước phía sau và dường như chúng chừa xe tôi ra? rồi sau sẻ rỏ.
Chỉ duy một lần để bớt đi thêm 1 chuyến xe Jeep tôi mang tài liệu như mọi khi theo xe chiếc GMC của đơn vị chở hàng và nhiều bộ đội đi công tác và đi phép qua Phnôm pênh rồi về Sài gòn. Trên xe tôi cùng một đồng đội là Lê Hải Triều ở ban Quân lực cùng cơ quan của vùng ngồi ở điểm cao nhất trên thùng xe dưới là chở hàng. 2 đồng đội cùng say sưa trò chuyện cho đến khi ngủ gà gật. Bỗng đồng đội đánh thức nói: -Tôi có mượn anh cuốn sách đọc xong tôi trả mà không có anh. Đang ngái ngủ tôi trả lời đã nhận rồi, Ai ngờ đó là câu nói cuối cùng khi bình yên nhất. Chỉ khoảng 5 phút sau khi xe đến khu vực đèo Pit nin bỗng rộ lên tiếng nổ chát chúa vào xe bằng B40, M79, AK. Người đồng đội ngã vật ra, rồi lên tiếng: "Tôi bị nặng rồi tôi biết không thể sống nổi!". Tôi ôm đồng đội cố động viên cùng các đồng đội khác đưa xuống xe. Vết thương do AK, tôi cố xé toạc chiếc áo lót của mình ra để băng bó nhưng vết thương quá lớn. Sau đó đồng đội Lê Hải Triều đã hy sinh! Chuyến xe này có 2 đồng đội hy sinh và nhiều đồng đội bị thương. Đây là nổi buồn đau lớn nhất với người đồng đội ngồi kề cận tôi trước khi hy sinh nơi chiến trường K!
Tôi vẩn tiếp nối đi công tác như vậy trên con đường đầy thách thức này. Vì sao tôi cứ thoát được hầu hết địch phục kích. Vậy thì có phải địch nó chừa tôi ra không? có khi đó lại là sự thật. Cần phải xem xét để rút ra điều gì đó: 1 là do chiếc xe Jeep nhỏ thông thoáng lại dể nhìn thấy từ ngoài vào và trong xe ra. Thứ 2 xe chở chỉ có 2 người cả lái xe. Thứ 3 Một người ngồi trên xe tôi đang lăm lăm khẩu AK trên tay sẳn sàng nả đạn. Kẻ địch phục kích thường tối thiểu 3 người đủ vũ khí. Chúng bố trí gần đường quan sát rất rỏ khi chúng thấy xe trường hợp như xe tôi thì chúng nghỉ bắn loại này tốn đạn vì xe nhỏ ít người. Mặt khác lại thấy có người trên xe cầm vũ khí sẳn sàng không khéo lại bị phản đòn. Nên chúng cố ý bỏ qua để nhằm vào xe lớn hơn chở người hay hàng nhiều hơn mới tấn công thu kết quả lớn. Thú 4 Ở đây chỉ phù hợp với đường lộ lớn phương tiện giao thông đi lại khá nhiều. Đối với đường độc đạo đường ít giao thông qua lại. Thì chúng sẻ phục kích bất cứ xe nào xuất hiện.
10 năm chiến trường K giúp bạn Căm phu chia những gì đã qua những gì từng nếm trải nơi đất khách quê người. Xa mãi miết mù khơi với người thân quê nhà đó cũng chính là thách thức rất lớn. Vượt qua lưỡi hái tử thần trên con đường thường qua lại nơi chiến trường K. Đó là ký ức không thể quên của người lính chiến. Tuy nhiên qua 2 cuộc chiến tranh đến tận hết giặc rời quân đội trớ lại quê hương đến nay hơn 30 năm. Không một ai nhác đến nhớ đến những gì đã trải. Viết nên câu chuyện này là để tự mình cùng đồng đội nhắc nhớ mình về những tháng năm khó khăn khói lửa chiến tranh đó!


Chiến trường K chuyến đi về nước đầy thách thức của đồng đội

(ảnh sơ đồ đường đi, tìm đường trở về nước
của nhóm các chiến sĩ lữ đoàn 126 hải quân)

Trong chiến dịch đánh đuổi quân Khơ me đỏ giải phóng Căm pu chia tháng 1/1979 hướng Hải quân lữ đoàn lính thuỷ đánh bộ 126 là đơn vị đầu cầu đánh chiếm từ tỉnh Kông pông som, Kô Kông, Pu sat... Sau giải phóng đồng đội tôi là Đặng Hiến đóng quân ở tỉnh Pu sat sau ít tháng thì được lệnh quay về nước đi học.

Dù có 3 đồng đội cùng đi nhưng còn quá mới lạ ở đất khách quê người ngôn ngữ bất đồng thì gần như là đơn thương độc mã. Sau chiến trận đơn vị không kịp có phụ cấp cho các chiến sĩ và cũng không tiêu được tiền ở nước ngoài. Thành ra các đồng đội rời đơn vị mà không đồng xu dính túi. Nhưng chưa phải là khó làm sao phải tự tìm đường mà trở về nước từ tỉnh Pu sat khi ngôn ngử bất đồng. Cuối cùng các đồng đội quyết định xin đi nhờ tàu cá dân Căm pu chia từ Pu sat về tỉnh Kô Kông. Rồi từ Kô kông may mắn cũng xin được ô tô dân qua con đường bộ đi về hải cảng Xi ha núc, tỉnh Kông pông som. Đến đây trên khu cảng mênh mông lại may mắn thấy xuất hiện 1 chiếc máy bay trưc thăng đang đỗ ở đó. Các đồng đội nhận định chắc đây là máy bay từ Việt nam sang. Mình là lính chiến thì người ta sẻ quan tâm cứ đến xin đi nhờ xem. Trong hoàn cảnh quá ngặt nghèo cho việc đi lại, túi thì rỗng nên thấy manh nha cơ hội nào cũng tận dụng chắc ai cũng phải vậy. Khi đến gần máy bay thì anh em cử đồng đội Đặng Hiến đến liên hệ. Người đồng đội đến gặp ngay được phi công lại là người Việt nam mới mở lời xin đi máy bay. Phi công nghe thì quá bất ngờ mới quắc mắt hỏi lại.
-Thế anh bộ đội có biết máy bay gì không - Ý là máy bay làm nhiệm vụ gì chở ai không .
thì Đặng Hiến quá chân thật lại trả lời không đúng ý rằng: - Tôi nhớ thời còn nhỏ ở quê tôi gọi đây là máy bay chuồn chuồn. - Như thể là câu trả lời để tuyển chọn kể cũng tức cười và ngạc nhiên anh phi công nói thẳng: - Đây là máy bay chở ông Hinh xom rin chủ tịch nước Căm pu chia anh ạ. -Đồng đội Đặng Hiến mới tưng hửng, tưởng máy bay thông thường về Việt nam ai ngờ máy bay chở lãnh tụ, nhầm chổ rồi!... Tôi cho rằng đây là tình huống điển hình nhất từng có ở chiến trường K và cũng chỉ có một không hai trên thế giới này. Khi người lính chiến đang khó khăn tìm đường đi buộc phải xin đi nhờ lại nhầm vào máy bay chở nguyên thủ quốc gia quá là ly kỳ. Sau đó các đồng đội của Đặng Hiến đã chọn đường về nước bằng đường thuỷ. Là rất chuẩn xác nếu đi đường bộ qua đường tỉnh Căm pốt hay về Phnôm pênh qua đường 4 rồi đến Sài gòn thì rất nguy hiểm địch phục và rất khó liên hệ xe và tìm đường. Các đồng đội Đặng Hiến đã liên hệ được tàu của vùng 5 hải quân ở cảng Xi ha núc về Phú quốc. Rồi từ đây có tàu thuỷ về thị xã Rạch giá tỉnh Kiên giang là chính thức trở lại đất nước. Nhưng hậu cứ của Lữ 126 ở tận Cam ranh. Các đồng đôi tiếp tục xin đi xe miển phí và tự kiếm ăn vì không có đồng xu nào! Về đến đơn vị lúc này mới được thanh toán tiền phụ cấp và chi phí dọc đường.
Tưởng khó khăn ác liệt là từ trong trận chiến nhưng ai ngờ việc đi lại thông thường lại gặp biết bao thách thức trắc trở cho thời kỳ đầu người lính chiến trường K.

Lê Văn Thưa


Ban Tác chiến vùng 5 Hải quân ở cảng Kong Pong som

KÝ ỨC DUYÊN KỲ NGỘ KHÓ QUÊN TRONG ĐỜI BỘ ĐỘI

Tôi lớn lên trong thời tuổi thơ thì đói khổ bỏ học đi chăn trâu. Tuổi thanh xuân thì chiến tranh đi suốt thời trai trẻ, "nơi góc rừng cuối bể" đúng với nghĩa đen.
Nhưng dù sao kỷ niệm về quân đội vẩn là điểm sáng nhất cuộc đời với 20 năm đi đánh giặc cứu nước. Đã rời quân đội hơn 30 năm nay mà đêm ngủ vẩn mơ, tưởng mình còn là người lính. Ở hải cảng Kông pông som giúp bạn Căm pu chia hay vùng biển Tây nam xa xôi. Quả là đời bộ đội theo chiến tranh có biết bao là kỷ niệm. Nhưng tôi lại có những kỷ niệm mà chắc hiếm người có được. Giờ nghiệm lại chính tôi cũng phải kinh ngạc vì sao như vậy. Thực ra tôi chỉ là một sĩ quan cấp nhỏ ở đơn vị. Nhưng không hiểu sao tôi lại có thể tiếp xúc với rất nhiều sĩ quan cao cấp và tướng lĩnh chủ chốt của quân đội vào thời đó, lại nhiều lần. Chỉ là sự ngẩu nhiên mà như thể được sắp đặt. Đơn cử sự việc năm 1982 ở Căm pu chia tôi được đi phép về cưới vợ đúng vào dịp có chủ trương nội bộ sỹ quan tác chiến cấp quân khu quân đoàn... nếu đi phép hay công tác thì được đăng ký đi máy bay quân sự xuất phát từ Phnôm pênh. Tôi rời Kông pông som đi Phnôm pênh thì có chuyến máy bay trực thăng Hu-1A đến làm việc tôi xin đi luôn. Rồi từ Phnôm pênh về Sài gòn thì được xếp đi máy bay chuyên cơ cùng đại tướng Lê Đức Anh. Tôi đồ rằng vào thời đó chỉ có tôi mới may mắn đến vậy.
Kỷ niệm ý nghĩa nhất là hội nghị tổng kết chiến dịch mùa khô khoảng năm1982 của bộ tổng tham mưu quân đội nhân dân Việt nam và bộ quốc phòng Căm pu chia. Đây là hội nghị lớn được tổ chức ở Sài gòn. Tôi lúc đó là thượng uý sĩ quan tuỳ tùng đi cùng tư lệnh vùng 5 Hải quân. Lại được tham dự chính thức tại hội nghị này tôi cảm thấy quá ái ngại vì mang cấp hàm nhỏ nhất. So với hầu hết là sĩ quan cao cấp tướng lĩnh cấp tỉnh đội, quân đoàn, quân khu, bộ tổng TM và bộ quốc phòng. Sao mình lại có thể lọt vào hội nghị quân đội quan trọng như vầy thật không ai có thể mơ tới. Hàng ngủ tướng lĩnh cao cấp có rất nhiều phải kể đến như Bác: Hoàng Văn Thái, Lê Đức Anh, Lê Khả Phiêu, Đoàn Khuê... Vùng 5 hải quân may mắn có Cục trưởng cục Tác chiến BTL 719 đại tá Khiếu Anh Lân (sau này là Trung tướng Giám đốc học viện quân sự Đà lạt) rất quan tâm gần gủi. Ông chính là người thực hành chuẩn bị và triển khai hội nghị này. Có một lần ông chỉ đến tôi và nói: "-Tôi muốn đồng chí giử hộ túi tài liệu này, tuyệt mật đấy nhé". Tôi xách chiếc túi nặng trên tay, mà lòng trào dâng một cảm xúc khó tả. Bởi tôi biết, bên trong chiếc túi ấy chứa đựng toàn bộ báo cáo đánh giá và kế hoạch tác chiến mùa khô trên mọi mặt trận, của khắp các quân đoàn, quân khu, trên toàn bộ chiến trường K của Bộ Tổng Tham mưu. Từ một thượng úy nhỏ bé, tôi bỗng nhiên trở thành người giữ trọng trách liên quan đến các hướng chiến dịch mùa khô ở Căm pu chia. Tôi bất ngờ trở thành người quan trọng như vậy liên quan đến quân đội. Được tham dự vào 1 hội nghị lớn quan trọng vậy đối với sĩ quan cao cấp tướng lĩnh cũng đã là tự hào. Còn với tôi, đó là một đặc ân hiếm thấy trong đời 1 sĩ quan.
Nhìn lại chặng đường 20 năm quân đội, tôi tự thấy mình là một người lính vô cùng may mắn. vì được chứng kiến những thời khắc lịch sử, được chính kiến trước các vị tướng lĩnh kiệt xuất của thế kỷ, và được đóng góp một phần công sức nhỏ bé của mình cho nền độc lập của nước nhà và nghĩa vụ quốc tế cao cả. Đó là niềm tự hào theo tôi suốt cuộc đời, là báu vật tinh thần vô giá mà tôi luôn trân trọng và tự hào kể lại cho con cháu.
Tuy nhiên đời binh nghiệp trên đây chỉ là một phần còn nhiều điều không thể nói hết ở đây sau 20 năm quân đội. Tôi có những may mắn và nhiều đóng góp đáng tự hào nhưng chỉ khi ở quân đội. Đến khi rời quân đội hơn 30 năm nay không ai hỏi đến nhắc đến cho niềm tự hào mình từng đóng góp. Chỉ mình tự nói ra cho chính kỷ niệm của mình đó là điều đáng buồn. Người đi đánh giặc cứu nước 20 năm tận hết giặc mới về mà không ai quan tâm đến.

Lê Văn Thưa

Vũ khí mang đầy người xin đi nhờ máy bay

Ảnh minh hoạ máy bay trực thăng Mi-8 Liên xô

Chuyện thật như bịa trong một chuyến đi công tác từ cảng Kông pông som nơi đơn vị vùng 5 Hải quân đóng quân đến BTL 719 ở Phnôm pênh bằng xe Jeep.
Xong việc chuẩn bị quay về đơn vị thì cục Tác chiến ở đây cho biết có chuyến bay quân sự Liên xô trực thăng Mi 8 từ sân bay Pô chen tông về Kông pong som? Tất nhiên là tôi xin đi vì đường bộ 250km rất nguy hiểm địch phục. Khi từ đơn vị đi đường bộ bằng xe Jeep giống như mọi khi tôi đã trang bị đầy đủ súng ống đạn dược của một người lính chiến sẳn sàng chiến đấu trên đường. Thì khi về cũng vậy tôi vẩn trang bị đến tận răng: ngực đeo băng đạn, lưng mang ba lô, cỗ treo AK. Chỉ có thiếu lựu đạn, dao găm, bình tông đeo thắt lưng là đủ bộ. Tôi được cục tác chiến cho 1 xe con chở ra sân bay Pông chen tông xuống xe tôi cứ nguyên bộ người lính chiến đi đâm thẳng đến chiếc trực thăng đang đỗ. Mấy người đứng dưới máy bay chủ yếu người Liên xô. Xanh mắt sao lại xuất hiện người được trang bị như thể cướp máy bay thế này? Mấy ông Liên xô xì xồ gì đó một người giơ tay cản lại tôi dừng tại chổ rồi 1 phiên dịch bước đến hỏi anh đi đâu, ở đây không được ai mang vũ khí. Rồi 1 cán bộ ta đến gợi ý nếu đi được máy bay thì đồng chí phải gửi vũ khí súng đạn lại nhờ lái xe mang trở về cục Tác chiến, bộ tư lệnh một ý kiến hợp lý tôi liền nghe theo.
Lần đầu tiên tôi đi máy bay quân sự nước ngoài về cảng Kông som đó là một kỷ niệm đáng nhớ nơi chiến trường K khi đi nhờ máy bay nước ngoài lại mang vũ khí là điều rất cấm kỵ. Nhưng người lính chiến thời đó sẳn sàng chiến đấu là trên hết làm sao biết điều này.
 
Lê Văn Thưa 

Nhớ một thời đi xe Jeep

Hình ảnh minh hoạ xe Jeep chiến trường
Tôi từng gặp chiếc xe Jeep của một tay chơi loại đồ cỗ có tiếng ở Hà nội. Bỗng dội về kỷ niệm tôi đã chụp nhiều ảnh xe jeep này định viết cái gì đó nhưng lại bỏ quên.
Nay xem video trên TV về thành tựu khoa học nói đến phát minh ra loài xe jeep từng rất nổi tiếng ở thế chiến thứ 2. Mới nhớ lại hoá ra mình là người đã từng đi xe jeep rất nhiều thời trận mạc chiến trường K trên loại chiếc xe vang bóng một thời này. Chuyện rằng khi chiến tranh thế giới thứ 2 vừa kết thúc một phóng viên chiến trường hỏi một sĩ quan từng nổi tiếng của Đức thua trận: -Thứ vũ khí nào của phe đồng minh đã làm cho quân Đức quốc xã sợ nhất. Tưởng rằng đó là tàu chiến, máy bay, pháo binh... Thì người sĩ quan Đức nói là: Xe Jeep và chỉ ngay chiếc xe đổ gần đó. Xe jeep là sản phẩm được quân đội Mỹ đã đưa ra tiêu chí nghiên cứu sản xuất gấp để cung cấp cho quân đội Mỹ và quân đồng minh hàng loạt từ năm 1940-1945. Đây là loại xe sử dụng cho trinh sát, tác chiến, hoả lực các loại súng bộ binh... Nói chung đây là loại xe đa năng nhỏ gọn sức cơ động khoẻ, nhanh và bền bỉ... Nó cũng có thể dùng chở các sĩ quan chỉ huy cho mọi nhiệm vụ. Sau giải phóng miền Nam số lượng xe jeep còn lại rất nhiều nên lại tiếp tục trang bị cho quân đội ta đến hàng chục năm sau. Bởi thế tôi mới được hân hạnh đi lại nhiều trên xe jeep.
Tôi ở cơ quan tham mưu của đơn vị nên thường đi trên loại xe này. Khi làm nhiệm vụ thì xe chở 3,4 người cả lái xe. Vì sao tôi nhớ đến xe jeep là vì tôi được các chỉ huy giao cho nhiệm vụ dường như đặc cách trong nhiều năm. Đó là mang tài liệu tác chiến hàng tháng, quí giao nộp cho tiền phương bộ tổng tham mưu ở Phnôm pênh. Nơi có rất nhiều tướng lĩnh chỉ huy cao cấp như: Lê Đức Anh, Đoàn Khuê, Lê Khả Phiêu, Lê Hai, Lê Nam Phong ... Thực ra đây chính là sự thách thức có đi mà dể không về bởi con đường 4 Kông pông som - Phnôm pênh 250km là con đường rừng hiểm trở mà quân Khơ me đỏ thường lẩn lút phục kích ở đây. Tôi gặp nhiều lần địch phục kích phía trước và phía sau xe. Rồi một lần tôi cùng nhiều đồng đội đi trên chiếc xe tải GMC địch đánh trúng xe, tôi cùng một đồng đội ngồi sát nhau nhưng người đồng đội đã hy sinh!
Mổi lần đi công tác đến Phnôm pênh là chiếc xe jeep, cùng lái xe chở mổi mình tôi mang tài liệu. Xe jeep có 2 cửa thông không cánh rộng thoáng nên rất tiện cho lái xe và cho người ghế kế bên chính là nơi tôi ngồi thường cầm khẩu AK47 đạn đã lên nòng hướng ra đường sẳn sàng nhả đạn khi gặp địch. Hình tượng này thì làm sao quên được cùng chiếc xe jeep lao đi xuyên qua rừng sâu Căm pu chia. Có thể nói (trừ tài xế ra) tôi là một quân nhân từng đi trên xe jeep dài nhất có thể. Là bởi một chuyến đi, về từ cảng Kông pông som - Phnôm pênh 500km, về thẳng Sài gòn 1000km qua nhiều năm như vậy thì khó tính hết chiều dài.
Nhớ một thời đi xe Jeep không dể gì ai mà có được chính sự thách thức ở nơi hiểm nguy lại được tiếp xúc nơi quyền lực cao nhất của quân đội đó là kỷ niệm là niềm tự hào. Mà hình như được số phân sắp đặt mới có được sự an nguy may mắn cùng với xe jeep ở mặt trận, nơi Căm phu chia đất khách quê người.

    Lê Văn Thưa