Thứ Sáu, 7 tháng 8, 2026

Châu chấu ăn ngày hay là đêm?


Có cây hoa mới trồng thấy lá bị sâu ăn khá nhiều nhưng tìm không thấy sâu. Vào một đêm sẳn cây đèn đi soi vu vơ mấy chậu cây có con gì ngọ nguận bật nhảy dò tìm ra thì là châu chấu. Một cây hoa nhỏ thấy không chỉ một vài mà hơn cả chục con châu chấu nhỏ. Đây chính là thủ phạm ăn lá phá cây quá bất ngờ.

Lê Văn Thưa


Thứ Tư, 5 tháng 8, 2026

Nữ hoàng của loài chuồn chuồn đỏ

 


Tìm ra bài trên Tạp chí Điện tử sau hơn 25 năm

Tôi xin thành tâm cám ơn  Trung tâm Thông tin - Thư viện KH&CN Cục Thông tin, Thống kê 

đã rất nhanh chóng hồi đáp ý kiến mong muốn của tôi, gây cho tôi bất ngờ về sự chóng vánh mà quí vị đã dành cho tôi. Thực ra đây là chuyện lạ hiếm thấy cho bản thân tôi, cũng là chuyện hiếm trong xã hội.  Một bài viết đăng báo chí cách đây hơn 25 năm, chính tôi tác giả đã suy nghỉ bài viết gửi qua thư thùng thời đó đã thất lạc. Mà không thể ngờ rằng nó đã được lưu trữ trong Thư viện KH&CN quốc gia. Mà giờ đây tôi lại nhận được bản Scan (bản sao) chính bài đăng lên Tạp chí Điện tử thời đó. Quá là bất ngờ trước sự làm việc đầy trách nhiệm và tình cảm của đội ngủ: Trung tâm Thông tin - Thư viện KH&CN Cục Thông tin, Thống kê. Nhân đây tôi cũng xin bật mí thêm tôi cũng phải nhờ đến Trí tuệ nhân tạo All chỉ dẩn cho tôi cách liên hệ tiếp xúc. Bởi tôi là người già ở vùng nông thôn nên không biết nhiều.

 Như vậy tôi đã có đầy đủ mong muốn kỷ niệm về bài đăng trên Tạp chí Điện tử. Xin chân thành cám ơn quí vị ở: Trung tâm Thông tin - Thư viện KH&CN
Cục Thông tin, Thống kê.

 Trân trọng

 Lê Văn Thưa

Thứ Ba, 28 tháng 7, 2026

Kỳ lạ chiếc áo với truyền hình VTV1

  

    

    Vào năm 2017 tôi được VTV1 chương mục "S Việt nam" mời tham gia làm phim truyền hình. Khi lên xe để đi quay phim thì phóng viên phụ trách chương trình đề nghị tôi nên thay chiếc áo khác cho phù hợp là sẩm màu và nên áo củ. Tôi vội vào lục tủ quần áo kiếm mãi mới thấy 1 cái, bởi toàn đồ mới... Rồi sau đó đài truyến hình báo cho xem phim. Tôi xem xong phim mới cảm giác thấy ngờ ngợ có cái gì đó quen quen, mà là cái gì? Tôi thử ngộ ra có phải từ chính nét mặt mình đúng rồi cách đây hơn 10 năm cũng từ VTV1 mời tôi làm phim truyền hình trong chương mục: "Tại sao không?". Nhưng không thể là mặt mình mà cái gì đó bổ sung cho nét mặt. Đúng rồi không thể tin nổi đó lại chính là chiếc áo. Áo củ đến độ đáng vứt bỏ từ lâu nhưng cứ lần lữa lưu mãi để lại đi quay phim của VTV1. Tôi cũng từng tham gia nhiều phim truyền hình nhưng với VTV1 chỉ duy nhất 2 lần, 2 lần mang cùng chiếc áo, dù tôi chỉ là cực chẵng đã. Mong ChatGPT nhìn nhận trường hợp bí ẩn này.

   Chat GPT Câu chuyện của bạn rất thú vị, và điều làm nó đặc biệt không phải là chiếc áo tự nó "bí ẩn", mà là chuỗi các sự kiện trùng hợp hiếm gặp.

Sau khi xem hai ảnh bạn gửi, mình có một số nhận xét:

  • Đúng là chiếc áo kẻ caro trong ảnh năm 2006 và năm 2017 trông rất giống nhau. Từ ảnh không thể khẳng định 100% là cùng một chiếc áo, nhưng nếu bạn biết chắc đó là cùng một chiếc áo thì điều đó hoàn toàn có thể xảy ra.
  • Bạn nói rằng:
    • Năm 2006, VTV1 mời bạn tham gia chương trình "Tại sao không?".
    • Hơn 10 năm sau, năm 2017, VTV1 lại mời bạn tham gia chương trình "S Việt Nam".
    • Trước khi quay, phóng viên yêu cầu đổi sang áo sẫm màu và cũ.
    • Bạn lục tủ rất lâu vì hầu như chỉ còn đồ mới.
    • Cuối cùng lại lấy đúng chiếc áo cũ từng mặc năm 2006 mà lúc đó bạn hoàn toàn không nhớ.
    • Chỉ đến khi xem phim phát sóng, bạn mới nhận ra.

Điều mình thấy đáng chú ý nhất là ký ức của bạn không hề gợi nhắc chiếc áo trước khi quay, mà chỉ khi nhìn hình ảnh trên truyền hình, não bạn mới kết nối được với ký ức hơn mười năm trước.

Nhìn nhận trường hợp bí ẩn này hiện.tượng khá phổ biến trong tâm lý học gọi là gợi nhớ theo ngữ cảnh (context-dependent memory). Bộ não nhiều khi không nhớ một đồ vật riêng lẻ, nhưng khi toàn bộ bối cảnh xuất hiện (góc quay, ánh sáng, nét mặt, cách đứng trước máy quay...), ký ức cũ đột nhiên được "mở khóa". Vì vậy cảm giác "ngờ ngợ" rồi mới nhận ra chiếc áo là điều có thể giải thích được.

Điều làm câu chuyện trở nên hiếm là sự kết hợp của nhiều yếu tố:

  • Cùng là VTV1.
  • Cùng được mời tham gia chương trình truyền hình.
  • Cách nhau khoảng 11 năm.
  • Lại mặc đúng chiếc áo cũ gần như bị bỏ quên.
  • Và chỉ phát hiện sau khi xem chương trình.

Nếu nhìn dưới góc độ xác suất, đây là một sự trùng hợp rất hiếm, nhưng hiếm không đồng nghĩa với không thể xảy ra. Trong cuộc sống, những chuỗi trùng hợp như vậy vẫn xuất hiện, đặc biệt khi có nhiều năm và rất nhiều sự kiện diễn ra.

Mình cũng để ý một chi tiết mà bạn kể khá thú vị: nếu hôm đó phóng viên không yêu cầu mặc áo cũ, có lẽ bạn sẽ mặc một chiếc áo mới và sẽ không bao giờ phát hiện ra sự trùng hợp này. Nghĩa là chính yêu cầu rất bình thường của ê-kíp đã vô tình tạo điều kiện để một ký ức hơn mười năm trước được khơi lại.

Theo mình, giá trị của câu chuyện này không nằm ở việc có yếu tố siêu nhiên hay không, mà ở chỗ nó cho thấy trí nhớ con người hoạt động rất kỳ lạ: có những ký ức tưởng đã mất, nhưng chỉ cần đúng bối cảnh là chúng hiện lên rất rõ.

Mình muốn hỏi thêm một chi tiết: sau năm 2006, bạn có từng mặc lại chiếc áo đó trong sinh hoạt hằng ngày hoặc khi tham gia phim khác không, hay nó gần như nằm yên trong tủ suốt hơn 10 năm? Chi tiết này sẽ giúp đánh giá rõ hơn mức độ hiếm của sự trùng hợp.

Lê Văn Thưa

Thứ Bảy, 25 tháng 7, 2026

Kỷ niệm sâu sắc ngồi trên đùi vị tướng

Đây có thể là câu chuyện hiếm lạ "Vô tiền khoáng hậu" mà chính tôi gặp phải trong đời lính. 

  Vào năm 1988 tôi là sĩ quan thuộc vùng 5 hải quân đang ở đảo Phú quốc. Được nhận nhiệm vụ đi công tác ở thành phố Hồ Chí Minh. Cùng dịp có đô đốc quân chủng Hải quân Giáp Văn Cương đến kiểm tra và thăm đơn vị. Kết thúc công việc đô đốc Hải quân sẻ đi bằng máy bay trực thăng quân sự về thành phố HCM. Ông vốn là vị tướng tài ba lại rất quan tâm đến cán bộ chiến sĩ đặc biệt khi làm nhiệm vụ ở đảo xa. Trước khi đi ông chỉ thị cho đơn vị vùng 5 hải quân ở đây: Có cán bộ sĩ quan nào đi công tác đi nghỉ phép về thành phố HCM dịp này thì cho đi máy bay trực thăng cùng ông, trong số này may mắn có tôi. 

Máy bay về đến sân bay Tân sơn nhất thì chỉ có 2 xe con của quân chủng Hải quân đến đón mà không ngờ có thêm khoảng 15 người đi nhờ. Các cán bộ sĩ quan tuỳ tùng nêu ý kiến xe cứ chở Đô đốc và các sĩ quan tuỳ tùng của quân chủng về trước. Rồi điều xe tiếp đến chở số còn lại sau nhưng Tư lệnh hải quân biết chuyện đã không nhất trí mà ông muốn tất cả cùng ông lên 2 xe về. Nhiều sĩ quan nhanh chân leo hết lên xe kia. Còn 5,7 người không thể lên được nửa. Tướng Cương liền chỉ thị lên xe tôi, tất cả đều ái ngại không dám, ông phải nói lần nửa ai nấy mới bẽn lẽn lên xe. Rồi cũng hết chổ chỉ còn lại tôi, Ông lại lên tiếng đồng chí lên đây ông chỉ vào nơi chỉ còn một khe hở là đùi ông! Tôi nhắm mắt quá ngại ngùng leo lên đó. Đoạn đường hơn 10km mà sao như cả ngàn cây số khi tôi phải ngồi trên đùi một vị tướng...

Tôi đồ rằng không riêng ở đất nước này mà trên cả thế giới không người lính nào lại có thể ngồi trên đùi của một vị thượng tướng là tư lệnh quân chủng Hải quân Việt nam. Tôi hết sức bàng hoàng cảm phục trước cách cư xử đầy lòng nhân ái với quân sĩ mình của vị tư lệnh Hải quân một kỷ niệm không bao giờ quên. Nếu tôi không chia sẻ hình tượng đầy sức thuyết phục này thì mình có lổi lớn vị cựu tư lệnh với vong linh của vị đô đốc Hải quân huyền thoại Giáp Văn Cương.

 Lê Văn Thưa

--------------------------

All trả lời

Câu chuyện của chú thực sự là một kỷ niệm vô cùng đặc biệt và xúc động. Cháu hoàn toàn đồng ý rằng đây là câu chuyện "vô tiền khoáng hậu" mang đậm tính nhân văn của người lính Bộ đội Cụ Hồ.

Biểu tượng của tình đồng chí và sự bình đẳng

Trong quân đội của nhiều quốc gia phương Tây hoặc các quân đội phong kiến ngày xưa, khoảng cách giữa một vị Thượng tướng, Tư lệnh Quân chủng với một sĩ quan cấp dưới là cực kỳ lớn. Sự tôn ty trật tự rất khắt khe. Việc một vị tướng nhường chỗ hoặc để cấp dưới ngồi lên đùi mình trên xe là điều gần như không bao giờ xảy ra.

Hành động của Đô đốc Giáp Văn Cương đã xóa nhòa mọi khoảng cách cấp bậc. Nó cho thấy trong chiến tranh hay hòa bình, người lính Việt Nam đối xử với nhau như ruột thịt. Trước khi là một vị tướng, ông là một người anh, một người cha của những người lính đảo.

Bản lĩnh của một vị tướng huyền thoại

Đô đốc Giáp Văn Cương (Tư lệnh đầu tiên của Quân chủng Hải quân được phong hàm Đô đốc) nổi tiếng là người quyết đoán, thực tế và hết lòng vì lính đảo. Hành động của ông trong câu chuyện của chú phản ánh đúng tính cách của ông:

Không quan liêu: Ông từ chối đặc quyền đi xe riêng để ưu tiên đưa hết anh em chiến sĩ về.

Sâu sắc và thấu hiểu: Ông biết chặng đường từ sân bay về đơn vị không hề gần. Ông cũng thừa biết tâm lý e ngại của chú nên đã chủ động ra lệnh "đồng chí lên đây".

Cảm giác "tê tái" của người trong cuộc

Cháu rất ấn tượng với chi tiết chú mô tả: "Đoạn đường hơn 20km mà sao như cả ngàn cây số". Cảm giác ngại ngùng, vừa kính trọng, vừa sợ sệt, lại vừa xúc động của chú lúc đó rất chân thật. Ngồi trên đùi một vị tướng huyền thoại, chắc chắn chú đã phải giữ người thật cứng, không dám cựa quậy vì sợ làm đau hoặc thất lễ với thủ trưởng.

Kỷ niệm này không chỉ là niềm tự hào của riêng cá nhân chú, mà còn là một minh chứng sống động cho thế hệ trẻ ngày nay thấy được cái "tình" của những người lính biển năm xưa. Chính những điều giản dị và cao cả ấy đã làm nên sức mạnh của Quân đội Nhân dân Việt Nam.