Chủ Nhật, 11 tháng 10, 2026

Xe Jeep nơi chiến trường

Ảnh minh hoạ Xe Jeep

Xe Jeep là loài xe nhỏ gọn nhiều chủng loại. Rất phù hợp nó sinh ra để phục vụ chiến tranh với hiệu quả cao. Từ thế chiến thứ 2 đi qua nhiều cuộc chiến tranh về Việt nam với cuộc chiến tranh giải phóng miền Nam rồi cuộc chiến biên giới ở chiến trường K. Tôi muốn rút ra chút kinh nghiệm bởi tôi đi lại nhiều năm trên tuyến đường rừng bị địch thường phục kích. Chỉ có thể địch nó chừa xe tôi ra hay thần linh bảo hộ mà tôi bảo toàn được mạng sống và xe cũng không hề dính đạn. Đó là vì được đi với xe Jeep loài xe được thiết kế phù hợp thông thoáng. Ngoài có thể nhìn thấy người đi trên xe, cấm kỵ với bị che kín. Quan trọng là trên xe chỉ chở cao nhất là 3 người kể cả lái xe. Trừ lái xe người còn lại cần trang bị vũ khí nhỏ nhất là AK chìa ra 2 bên đường sắn sàng nhả đạn. Thực ra tôi thường xuyên đi xe chỉ 1 mình với lái xe vì sao cần phải như vậy. Kẻ phục kích ở rừng bố trí rất gần đường nên nhìn rỏ từng chiếc xe. Nếu xe nhỏ ít người lại thấy tay súng chìa ra nửa là nó tránh. Bởi mục tiêu quá nhỏ ít người là tốn đạn lại thấy vũ khí chìa ra khéo bị phản đòn. Chỉ như vậy qua nhiều năm tôi đi lại làm nhiệm vụ mới tránh được lưởi hái tử thần. Tất nhiên còn có yếu tố hổ trợ khác đó là đi trên đường quốc lộ khá nhiều phương tiện giao thông qua lại. Còn đường độc đạo những con đường ít phương tiên giao thông đi lại thì khó hơn nhiều. Nhưng khi cần nhiệm vụ thì bất cứ ở đâu vì đó là chiến trận.

Lê Văn Thưa


Trên người mang vũ khí xin đi nhờ máy bay

Ảnh minh hoạ trực thăng Mi 8 Liên xô

Chuyện thật như bịa trong một chuyến đi công tác từ cảng Kông pông som nơi đơn vị vùng 5 Hải quân đóng quân đến BTL 719 ở Phnôm pênh bằng xe Jeep.

Xong việc chuẩn bị quay về đơn vị thì cục Tác chiến ở đây cho biết có chuyến bay quân sự Liên xô trực thăng Mi 8 từ sân bay Pô chen tông về Kông pong som? Tất nhiên là tôi xin đi vì đường bộ 250km rất nguy hiểm địch phục. Khi đi đường bộ bằng xe Jeep giống như mọi khi tôi đã trang bị đầy đủ súng ống đạn dược của một người lính chiến sẳn sàng chiến đấu trên đường. Thì khi về cũng vậy tôi vẩn trang bị đến tận răng: ngực đeo băng đạn, lưng mang ba lô, cỗ treo AK. Chỉ có thiếu lựu đạn, dao găm, bình tông đeo thắt lưng là đủ bộ. Tôi được cục tác chiến cho 1 xe con chở ra sân bay Pông chen tông xuống xe tôi cứ nguyên bộ người lính chiến đi đâm thẳng đến chiếc trực thăng đang đỗ. Mấy người đứng dưới máy bay chủ yếu người Liên xô. Xanh mắt sao lại xuất hiện người được trang bị như thể cướp máy bay thế này? Mấy ông Liên xô xì xồ gì đó một người giơ tay cản lại tôi dừng tại chổ rồi 1 phiên dịch bước đến hỏi anh đi đâu, ở đây không được ai mang vũ khí. Rồi 1 cán bộ ta đến gợi ý nếu đi được máy bay thì đồng chí phải gửi vũ khí súng đạn lại nhờ lái xe mang trở về cục Tác chiến, bộ tư lệnh một ý kiến hợp lý tôi liền nghe theo.
Lần đầu tiên tôi đi máy bay quân sự nước ngoài về cảng Kông som đó là một kỷ niệm đáng nhớ nơi chiến trường K khi đi nhờ máy bay nước ngoài lại mang vũ khí là điều rất cấm kỵ. Nhưng người lính chiến thời đó sẳn sàng chiến đấu là trên hết làm sao biết điều này.

Lê Văn Thưa

Chuyện tình yêu người lính nơi chiến trường K

 


Có những bài viết đâu đó nói đến con đường 4 cảng Kông pông som đi Phnom pênh mà tôi thường nhắc đến đất nước Căm pu chia. Ở đây còn có tình tiết tôi chưa thổ lộ đó là tình yêu của người lính.

Năm tháng theo chiến tranh đi suốt thời trai trẻ "nơi góc rừng cuối bể" đúng với nghĩa đen. Để nói lên rằng tôi không có cơ hội tiếp xúc với mọi làng quê phố phường ở đó là nơi có đủ nam phụ lão ấu rất đổi bình thường với bao con người khác. Tuổi trẻ đến 30 tuổi mà không hề có bạn gái! Lớp trang lứa thời đó người ta thành chồng vợ cả rồi. chỉ còn mình tôi nói ra thì buồn thật đáng là xấu hổ...
Thế rồi cái gì đến sẻ đến. Sau những năm tháng thường đi lại làm nhiệm vụ từ đơn vị vùng 5 Hải quân cảng Kông Pông som đến Phnôm pênh ở cơ quan BTL 719 (tiền phương bộ tổng TM) Lui tới rất nhiều lần dẩn đển quen biết ở đây. Một nữ quân nhân thuộc ban nội vụ của cơ quan BTL đã quen thân tôi. Mổi lần tôi đến làm việc vào nghỉ ở khu nhà khách. Đến Khi ngoài giờ làm việc người bạn gái dành nhiều thời gian đến chuyện trò cùng tôi. Nhưng còn hơn thế nàng thường hẹn tôi khoảng 3,4 giờ sáng dậy cùng nàng và các đồng đội khác làm bửa ăn sáng cho cơ quan BTL tôi ngoan ngoản làm theo. Mổi khi tôi rời Phnôm pênh để trở về đơn vị là bạn gái tự tay làm những món bánh ngon quê nhà cho tôi đi đường. Rồi nàng hẹn có dịp sẻ đến thăm tôi ở cảng Kông pông som... Thôi không muốn phải nhắc đến nửa tình thân mà bạn gái ở ngay nơi chiến trường đã dành cho tôi. Còn tôi không hiểu mình là ai nửa cuộc đời chinh chiến dài lâu nhiều khi thấy quá buồn vì không có điều kiện để tiếp xúc bạn gái. Thế rồi đến khi bạn gái đáng yêu xuất hiện thì dường như tôi bị loá mắt rồi trơ ra như một kẻ mất hồn! Tôi đã không biết thể hiện tuổi thanh xuân bằng những lời dịu êm đáp lại. Và rồi tôi luôn giử khoảng cách nhất định kẻo nửa sợ chạm vào tà áo của nàng. Đến cái bắt tay như bao cái bắt tay thể hiện sự chân tình của hầu hết người khác cũng không hề có nửa! Những năm tháng theo chiến tranh đi suốt thời trai trẻ dường như đã làm trì trệ tình thâm vốn có của con người.
Tiếc cho mình, cho đời đã để vuột qua những kỷ niệm êm đẹp ở chính nơi có bao thiếu thốn khó khăn. Hoàn thành tốt mọi nhiệm vụ được giao khi ở nơi chiến trường ác liệt. Lại để vợi đi góc riêng tư đáng quí trọng của mình đó là sự thiếu hụt khiếm khuyết. Để lại vu vơi với những xao động nổi lòng :

Gió hôm nào đưa đến
Đậm đà hương về đây.
Bâng khuâng lời tình biển
quyện với hương đắm say.
Gió hôm nào đưa đến
náo nức hương ngất ngây
Rạo rực tình yêu mến
Biển cùng hương tháng ngày.
Gió hôm nào đưa đến
Nơi nước biếc xa vời
Con thuyền đang lưu luyến
Mà sao hương đi rồi!?
Đã đi rồi có phải
Ơi ngọn gió đưa hương
Biết bao giờ trở lại
Nơi biển nhớ tình thương!
Đây là bài thơ "Hương và biển" tôi viết vào năm 1981 để nói lên nổi lòng về tình yêu trong sáng của người lính của cuộc đời nơi vùng biển Tây nam đất bạn Căm pu chia xa xôi qua 10 năm làm nhiệm vụ.

Lê Văn Thưa

Nhớ một thời đi xe Jeep

Ảnh minh hoạ xe Jeep ở chiến trường

Tôi từng gặp chiếc xe Jeep của một tay chơi loại đồ cỗ có tiếng ở Hà nội. Bỗng dội về kỷ niệm tôi đã chụp nhiều ảnh xe jeep này định viết cái gì đó nhưng lại bỏ quên.

Nay xem video trên TV về thành tựu khoa học nói đến phát minh ra loài xe jeep từng rất nổi tiếng ở thế chiến thứ 2. Mới nhớ lại hoá ra mình là người đã từng đi xe jeep rất nhiều thời trận mạc chiến trường K trên loại chiếc xe vang bóng một thời này. Chuyện rằng khi chiến tranh thế giới thứ 2 vừa kết thúc một phóng viên chiến trường hỏi một sĩ quan từng nổi tiếng của Đức thua trận: -Thứ vũ khí nào của phe đồng minh đã làm cho quân Đức quốc xã sợ nhất. Tưởng rằng đó là tàu chiến, máy bay, pháo binh... Thì người sĩ quan Đức nói là: Xe Jeep và chỉ ngay chiếc xe đổ gần đó. Xe jeep là sản phẩm được quân đội Mỹ đã đưa ra tiêu chí nghiên cứu sản xuất gấp để cung cấp cho quân đội Mỹ và quân đồng minh hàng loạt từ năm 1940-1945. Đây là loại xe sử dụng cho trinh sát, tác chiến, hoả lực các loại súng bộ binh... Nói chung đây là loại xe đa năng nhỏ gọn sức cơ động khoẻ, nhanh và bền bỉ... Nó cũng có thể dùng chở các sĩ quan chỉ huy cho mọi nhiệm vụ. Sau giải phóng miền Nam số lượng xe jeep còn lại rất nhiều nên lại tiếp tục trang bị cho quân đội ta đến hàng chục năm sau. Bởi thế tôi mới được hân hạnh đi lại nhiều trên xe jeep.

Tôi ở cơ quan tham mưu của đơn vị nên thường đi trên loại xe này. Khi làm nhiệm vụ thì xe chở 3,4 người cả lái xe. Vì sao tôi nhớ đến xe jeep là vì tôi được các chỉ huy giao cho nhiệm vụ dường như đặc cách trong nhiều năm. Đó là mang tài liệu tác chiến hàng tháng, quí giao nộp cho tiền phương bộ tổng tham mưu ở Phnôm pênh. Nơi có rất nhiều tướng lĩnh chỉ huy cao cấp như: Lê Đức Anh, Đoàn Khuê, Lê Khả Phiêu, Lê Hai, Lê Nam Phong ... Thực ra đây chính là sự thách thức có đi mà dể không về bởi con đường 4 Kông pông som - Phnôm pênh 250km là con đường rừng hiểm trở mà quân Khơ me đỏ thường lẩn lút phục kích ở đây. Tôi gặp nhiều lần địch phục kích phía trước và phía sau xe. Rồi một lần tôi cùng nhiều đồng đội đi trên chiếc xe tải GMC địch đánh trúng xe, tôi cùng một đồng đội ngồi sát nhau nhưng người đồng đội đã hy sinh!

Mổi lần đi công tác đến Phnôm pênh là chiếc xe jeep, cùng lái xe chở mổi mình tôi mang tài liệu. Xe jeep có 2 cửa thông không cánh rộng thoáng nên rất tiện cho lái xe và cho người ghế kế bên chính là nơi tôi ngồi thường cầm khẩu AK47 đạn đã lên nòng hướng ra đường sẳn sàng nhả đạn khi gặp địch. Hình tượng này thì làm sao quên được cùng chiếc xe jeep lao đi xuyên qua rừng sâu Căm pu chia. Có thể nói (trừ tài xế ra) tôi là một quân nhân từng đi trên xe jeep dài nhất có thể. Là bởi một chuyến đi, về từ cảng Kông pông som - Phnôm pênh 500km, về thẳng Sài gòn 1000km qua nhiều năm như vậy thì khó tính hết chiều dài.

Lê Văn Thưa

Trận tuyến ở quần đảo Hải tặc tỉnh Kiên giang năm 1978

Sơ đồ quần đảo Hải tặc tỉnh Kiên giang

Đơn vị pháo binh của tôi và 1 tiểu đoàn lính thủy đánh bộ là 2 đơn vị đầu tiên của vùng 5 thuộc quân chủng Hải quân tham chiến với quân Khơ me đỏ ở đảo hòn Đốc quần đảo Hải tặc từ cuối năm 1977.

Đơn vị pháo binh thực ra chỉ một trung đội pháo 85 ly độc lập mà chính tôi là B trưởng. Mà trước đó là thuộc D pháo binh lữ đoàn 126 đóng quân ở bán đảo Cam ranh. Năm 1976 trong cuộc diễn tập hợp đồng quân binh chủng lần đầu tiên với quy mô lớn do bộ tổng tham mưu tổ chức. Trung đội tôi vinh dự được chọn 1 khẩu đội tham gia diễn tập chính tôi tạm xuống làm khẩu đội trưởng. Nhiệm vụ khẩu đội pháo 85 ly bắn trực tiếp mục tiêu di động trên biến. Khẩu đội tôi đã hoàn thành nhiệm vụ xuất sắc bắn tan mục tiêu di động. Trước sự chứng kiến reo hò cỗ vũ từ các đơn vị tham gia. Đặc biệt nhiều quan khách tướng lĩnh bộ quốc phòng, có đại tướng Văn Tiến Dũng tham dự.
Cuối năm 1977 đại đội pháo 85 ly của tôi được lệnh rời Cam ranh di chuyển về hướng biển Tây nam bằng một con tàu Hải quân chuyên dụng tàu đỗ bộ loại LST (Mỹ) trọng tải khoảng 2 ngàn tấn Từ cảng Cam ranh đi Phú quốc. Đảo hòn Đốc đây mới chính là điểm nóng chiến sự bậc nhất trên toàn chiến trường biên giới Tây nam vào thời điểm này. Tàu chiến của Khơ me đỏ đã bắn chìm một số thuyền cá của dân và tàu quân sự của ta ở khu vực này. Để phục thù Bộ tư lệnh Hải quân điều trung đội pháo của tôi. Trung đội từng thể hiện màn bắn pháo ngoạn mục trước quan khách và tướng lĩnh bộ quốc phòng trong cuộc diễn tập Cam ranh 1976.
Lần đầu đến đảo khi tầu sắp cập bến đã có ngay hàng loạt đạn pháo nổ tung nước bên mạn tàu. Đó là được pháo địch trên 3 đảo: hòn Dung, Keo ngựa, Kiến vàng "đón chào". Báo hiệu đây là nơi ác liệt bậc nhất chân ướt chân ráo từ nơi đang bình yên đến nơi chiến trận. Một cảm giác vu vơ đây có đến mà không về. Trên đảo hàng ngày không theo một quy luật nào, tự nhiên đạn lại rít réo đùng đoàng. Người ta nói rằng đạn pháo không bao giờ quả sau nổ trùng với hố đạn trước. Ở đây lại khác 2, 3 quả có thể nổ chồng nhau!
Nhưng phải sống với thách thức về tính mạng trên đảo là chưa đủ. Cuộc sống đời thường ở đây lại rất khác thường. Được tha hồ nước biển mặn, sáng dậy lại không cần phải rửa mặt đánh răng, chỉ đủ nước ngọt cho nấu cơm! Hòn Đốc là nơi thiên đường… của thiếu vắng nước ngọt. Hằng ngày là người chỉ huy tôi phải cử người đi chặt chuối cây không phải để nuôi lợn. Mà để nuôi người, về cắt từng khúc phát cho anh em đó là nước đấy. Chúng tôi đã phát minh ra cách kiếm nước như thế.
Trung đội pháo của tôi đến hòn Đốc với nhiệm vụ nằm phục để bắn tàu chiến 100 tấn của hải quân Khme đỏ do Trung quốc tài trợ. Nhưng hình như chúng phát hiện được khi ta đưa pháo ra đảo nên không như trước đó loại tàu khá lớn này không hề xuất hiện vào gần đảo ta nửa. Tàu cá dân cũng như tàu quân sự ta từ đó không bị tàu địch tấn công như trước
Những năm tháng huy hoàng giờ gợi lại cũng có thể là kinh hoàng... Đây có phải vào thời đó, nơi giống với địa ngục trần gian thách thức với con người ở cái thời máu lửa đó. Hòn Đốc, quần đảo Hải tặc nơi biển bờ xa vắng ai đã từng chiến đấu nơi đây. Vượt qua lưỡi hái của tử thần, qua những tháng ngày thiếu nước với cái khát cháy lòng . Đây có phải là niềm tự hào của những người đích thực là chiến binh từng đã vượt qua?

Lê Văn Thưa

KÝ ỨC KHÓ QUÊN TRONG ĐỜI BỘ ĐỘI

Ảnh hiếm chụp ỏ hải cảng Kông pông som 1982

  Tôi lớn lên trong thời tuổi thơ thì đói khổ bỏ học đi chăn trâu. Tuổi thanh xuân thì chiến tranh đi suốt thời trai trẻ, "nơi góc rừng cuối bể" đúng với nghĩa đen.

Nhưng dù sao kỷ niệm về quân đội vẩn là điểm sáng nhất cuộc đời với 20 năm đi đánh giặc cứu nước. Đã rời quân đội hơn 30 năm nay mà đêm ngủ vẩn mơ, tưởng mình còn là người lính. Ở hải cảng Kông pông som giúp bạn Căm pu chia hay vùng biển Tây nam xa xôi. Quả là đời bộ đội theo chiến tranh có biết bao là kỷ niệm. Nhưng tôi lại có những kỷ niệm mà chắc hiếm người có được. Giờ nghiệm lại chính tôi cũng phải kinh ngạc vì sao như vậy. Thực ra tôi chỉ là một sĩ quan cấp nhỏ ở đơn vị. Nhưng không hiểu sao tôi lại có thể tiếp xúc với rất nhiều sĩ quan cao cấp và tướng lĩnh chủ chốt của quân đội vào thời đó, lại nhiều lần. Chỉ là sự ngẩu nhiên mà như thể được sắp đặt. Đơn cử sự việc năm 1982 ở Căm pu chia tôi được đi phép về cưới vợ đúng vào dịp có chủ trương nội bộ sỹ quan tác chiến cấp quân khu quân đoàn... nếu đi phép hay công tác thì được đăng ký đi máy bay quân sự xuất phát từ Phnôm pênh. Tôi rời Kông pông som đi Phnôm pênh thì có chuyến máy bay trực thăng Hu-1A đến làm việc tôi xin đi luôn. Rồi từ Phnôm pênh về Sài gòn thì được xếp đi máy bay chuyên cơ cùng đại tướng Lê Đức Anh. Tôi đồ rằng vào thời đó chỉ có tôi mới may mắn đến vậy.

Kỷ niệm ý nghĩa nhất là hội nghị tổng kết chiến dịch mùa khô khoảng năm1982 của bộ tổng tham mưu quân đội nhân dân Việt nam và bộ quốc phòng Căm pu chia. Đây là hội nghị lớn được tổ chức ở Sài gòn. Tôi lúc đó là thượng uý sĩ quan tuỳ tùng đi cùng tư lệnh vùng 5 Hải quân. Lại được tham dự chính thức tại hội nghị này tôi cảm thấy quá ái ngại vì mang cấp hàm nhỏ nhất. So với hầu hết là sĩ quan cao cấp tướng lĩnh cấp tỉnh đội, quân đoàn, quân khu, bộ tổng TM và bộ quốc phòng. Sao mình lại có thể lọt vào hội nghị quân đội quan trọng như vầy thật không ai có thể mơ tới. Hàng ngủ tướng lĩnh cao cấp có rất nhiều phải kể đến như Bác: Hoàng Văn Thái, Lê Đức Anh, Lê Khả Phiêu, Đoàn Khuê... Vùng 5 hải quân may mắn có Cục trưởng cục Tác chiến BTL 719 đại tá Khiếu Anh Lân (sau này là Trung tướng Giám đốc học viện quân sự Đà lạt) rất quan tâm gần gủi. Ông chính là người thực hành chuẩn bị và triển khai hội nghị này. Có một lần ông chỉ đến tôi và nói: "-Tôi muốn đồng chí giử hộ túi tài liệu này, tuyệt mật đấy nhé". Tôi xách chiếc túi nặng trên tay, mà lòng trào dâng một cảm xúc khó tả. Bởi tôi biết, bên trong chiếc túi ấy chứa đựng toàn bộ báo cáo đánh giá và kế hoạch tác chiến mùa khô trên mọi mặt trận, của khắp các quân đoàn, quân khu, trên toàn bộ chiến trường K của Bộ Tổng Tham mưu. Từ một thượng úy nhỏ bé, tôi bỗng nhiên trở thành người giữ trọng trách liên quan đến các hướng chiến dịch mùa khô ở Căm pu chia. Tôi bất ngờ trở thành người quan trọng như vậy liên quan đến quân đội. Được tham dự vào 1 hội nghị lớn quan trọng vậy đối với sĩ quan cao cấp tướng lĩnh cũng đã là tự hào. Còn với tôi, đó là một đặc ân hiếm thấy trong đời 1 sĩ quan.

Nhìn lại chặng đường 20 năm quân đội, tôi tự thấy mình là một người lính vô cùng may mắn. vì được chứng kiến những thời khắc lịch sử, được chính kiến trước các vị tướng lĩnh kiệt xuất của thế kỷ, và được đóng góp một phần công sức nhỏ bé của mình cho nền độc lập của nước nhà và nghĩa vụ quốc tế cao cả. Đó là niềm tự hào theo tôi suốt cuộc đời, là báu vật tinh thần vô giá mà tôi luôn trân trọng và tự hào kể lại cho con cháu.

Tuy nhiên đời binh nghiệp trên đây chỉ là một phần còn nhiều điều không thể nói hết ở đây sau 20 năm quân đội. Tôi có những may mắn và nhiều đóng góp đáng tự hào nhưng chỉ khi ở quân đội. Đến khi rời quân đội hơn 30 năm nay không ai hỏi đến nhắc đến cho niềm tự hào mình từng đóng góp. Chỉ mình tự nói ra cho chính kỷ niệm của mình đó là điều đáng buồn. Người đi đánh giặc cứu nước 20 năm tận hết giặc mới về mà không ai quan tâm đến.

Lê Văn Thưa