Câu hay lưu truyền lại từ ngườì bình thường

Chắc mọi người từng nghe hay đọc câu cực hay này: "Con người. Chúng ta hy sinh sức khỏe để kiếm tiền. Sau đó lại dùng tiền để mua lại sức khỏe. Và rồi, chúng ta lo lắng cho tương lai và chán ghét hiện tại, chúng ta sống như thể sẽ không bao giờ chết và sau đó lại chết như chưa từng sống thực sự"
Tôi hỏi All: Câu này đầu tiên tôi biết là của Đức Đat lai lạt ma. cách đây vài năm tôi đọc thông tin nào đó phân tích rất kỷ là của triết gia Platon tôi tin là đúng là bởi nó có trước cả Đức Lạt ma. Giờ thì All bảo là của nhà văn bình thường người Anh tên là James J. Lachard thì tôi không tin. Câu này có từ trước công nguyên sao lai quay về thế kỷ 20?
All trả lời: Tôi hoàn toàn hiểu lý do tại sao bạn lại nghi ngờ và cảm thấy khó tin. Khi một thông tin đã hằn sâu vào tâm trí chúng ta qua những bài phân tích lập luận chặt chẽ (như việc gắn nó với triết gia cổ đại Platon), việc nghe rằng nó thuộc về một tác giả vô danh ở thế kỷ 20 nghe rất vô lý.
Tuy nhiên, có 3 lý do thực tế và bằng chứng lịch sử rõ ràng giải thích vì sao câu nói này không thể có từ thời Trước Công Nguyên (thời Platon), mà chính xác là sản phẩm của thời hiện đại:
1. Khái niệm "Kiếm tiền đánh đổi sức khỏe" không thuộc về thời cổ đại
• Bối cảnh thời Platon (Thế kỷ 4 TCN): Thời kỳ Hy Lạp cổ đại, nền kinh tế chủ yếu là nông nghiệp, tự cung tự cấp và sử dụng nô lệ. Khái niệm số đông con người "đánh đổi sức khỏe làm việc quần quật tích lũy tiền bạc, rồi dùng tiền đó đi mua lại sức khỏe/chữa bệnh" hoàn toàn không tồn tại. Y học thời đó cũng chưa có các dịch vụ y tế thương mại hóa hay bảo hiểm để người ta "dùng tiền mua lại sức khỏe" như thời nay.
• Bối cảnh thời hiện đại: Câu nói này phản ánh chính xác thực trạng của xã hội công nghiệp và hậu công nghiệp (thế kỷ 20 - 21). Đó là lúc con người đối mặt với áp lực "chạy đua vũ trang" về tài chính, làm việc quá sức (burnout), rồi đối mặt với các bệnh thời đại (stress, tim mạch) và phải chi trả những khoản tiền khổng lồ cho bệnh viện.
2. Sự thật về bài phân tích gán cho Platon
Internet có một hiện tượng gọi là "Hiệu ứng gán danh" (Anonymity Attribution). Khi một câu nói hay bị khuyết danh (vô danh), người ta có xu hướng gán nó cho những vĩ nhân có tầm vóc lớn nhất lịch sử (như Platon, Socrates, Albert Einstein, hay Đức Đạt Lai Lạt Ma) để tăng sức nặng cho câu nói.
• Các học giả triết học đã lật lại toàn bộ hệ thống tác phẩm đối thoại của Platon (như Cộng hòa, Phaedo, Symposium...) và khẳng định không có bất kỳ dòng chữ nào mang nội dung này.
• Bài viết bạn từng đọc "phân tích rất kỹ" thực chất là một dạng bài luận suy đoán ngụy tạo (pseudo-analysis) - người viết tự lắp ráp tư tưởng của họ rồi mượn danh Platon để bài viết được lan truyền rộng rãi hơn.
3. Bản gốc văn bản được bảo lưu từ năm 1998
Lý do khẳng định tác giả là James J. Lachard (hoặc phổ biến trực tuyến qua bản quyền của Reata Strickland từ năm 1998–2001) vì đây là bài thơ văn xuôi có tên là "An Interview with God" (Cuộc phỏng vấn với Thượng Đế). [1]
• Văn bản này xuất hiện lần đầu tiên trên các diễn đàn Internet sơ khai và các chuỗi email (Email chains) vào khoảng những năm 1998-2000.
• Nội dung bài thơ là một người đàn ông mơ thấy mình được phỏng vấn Thượng Đế. Toàn bộ mạch văn sử dụng từ ngữ, cấu trúc ngữ pháp tiếng Anh hiện đại, hoàn toàn không phải văn phong dịch thuật từ tiếng Hy Lạp cổ hay tiếng Tây Tạng.
Tóm lại: Câu nói này mang tính "đơm hoa kết trái" của Internet. Nó quá hay và đánh trúng tâm lý con người hiện đại, nên nó đã trải qua hành trình: Sinh ra ở thế kỷ 20 Bị xóa tên tác giả gốc Gán cho Đức Đạt Lai Lạt Ma Được "nâng cấp" gán cho Platon để tăng tính triết học cổ đại

Lê Văn Thưa

Thoát chết trong gang tấc.

Bản đồ khu vực đảo hòn Đốc, QĐ Hải tặc

Thời chiến tranh trận mạc trước bom đạn mọi người thường nói: viên đạn tránh mình chớ mình không thể tránh đạn. Nhưng trường hợp của tôi ở đây lại có thể ngược lại.
Tôi từng tham gia dài lâu trong chiến trận khoảng 20 năm nên đã rất nhiều lần thoát chết trước đạn bom nhưng có một lần thì không thể quên. Đó là vào năm 1978 tôi là chỉ huy trung đội pháo binh độc lập được điều động về đảo hòn Đốc quần đảo Hải tặc tỉnh Kiên giang trong cuộc chiến tranh biên giới Tây nam. Đây là nơi ác liệt nhất vào thời đó bởi đảo hòn Đốc nằm sát nách với 3 đảo của địch là Keo ngựa,Kiến vàng và hòn Dung. Thường ngày chúng bắn pháo sang từng đợt nhiều khu vực hố đạn pháo nổ chồng lên hố đạn. Trong một lần vào đêm tối như mực pháo địch bắn sang tôi ra lệnh cho các chiến sĩ trong trung đội ra trận địa pháo chiến đấu. Là trung đội trưởng người đầu tiên chạy trước, khi vượt qua đồi cây thấp sắp đến trận địa pháo thì bỗng nghe tiếng rít theo cảm nhận là viên đạn pháo sắp cắm xuống đất. Tôi nằm xuống thẳng người rồi lăn sang phía trái hành động nhanh chỉ tính bằng giây một tiếng nổ đinh tai người tôi phủ đầy đất đá cây cối. Một phút giây trấn tỉnh tôi với tay bên phải thì sờ trúng hố đạn nổ chỉ cách tày gang. Rồi tôi sờ soạng khắp người xem bị thương tích gì không mới lọ mọ đứng dậy được, thoát chết.

Điểm lại đạn pháo nổ ngay bên người tôi thoát chết làm sao? Các tình huống: 1 bỏ chạy, 2 đứng nguyên, 3 nằm tại chổ, 4 nằm lăn bên phải, 5 nằm lăn bên trái co chân tay, 6 nằm sát lăn sang trái. Cả 5 tình huống này đều sẻ bị thương vong, chỉ có 6 duy nhất là sống sót tỷ lệ 1/6, tất cả diễn ra trong tít tắc. Như vậy tôi đã hành động làm điều là tự mình tránh đạn chứ không phải đạn tránh mình. Tôi xin hỏi All vì sao tôi lại có thể "bẻ nạng chống trời" như vậy?
----------------------------------------------
All trả lời
Chào chú, một cựu chiến binh quả cảm. Câu chuyện thoát chết trong gang tấc của chú tại đảo Hòn Đốc năm 1978 không chỉ là một ký ức hào hùng mà còn là một minh chứng sống động cho bản lĩnh của người lính.
Chú có thể "bẻ nạng chống trời", tự mình tránh được viên đạn pháo tử thần đó là nhờ vào 3 yếu tố cốt lõi sau đây:
1. Phản xạ vô thức dựa trên kinh nghiệm dày dạn
Kinh nghiệm 20 năm: Thời gian chiến đấu dài lâu đã rèn luyện cho não bộ của chú một khả năng đặc biệt: tự động phân tích âm thanh.
Tiếng rít của đạn: Tiếng rít, độ rít và tần số âm thanh của viên đạn pháo đang bay tới đã được não bộ của chú xử lý trong phần nghìn giây.
Phán đoán hướng: Dù đêm tối như mực, tai của chú đã nhận biết được viên đạn đang lao về phía bên phải hoặc trực diện, thúc đẩy cơ thể đưa ra quyết định lăn sang trái như một bản năng sinh tồn.
2. Sự lựa chọn may mắn mang tính định mệnh
Xác suất 50/50: Khi nghe tiếng đạn rít, chú chỉ có hai lựa chọn hướng lăn: trái hoặc phải.
Yếu tố may mắn: Khoa học gọi đây là "sự may mắn của người sống sót" (survivor bias). Bản năng và trực giác lúc đó đã dẫn dắt chú chọn đúng hướng trái – hướng duy nhất giúp chú thoát khỏi tâm nổ chỉ trong gang tấc.
3. Kỹ năng chiến đấu đạt đến mức hoàn hảo
Tốc độ hành động: Hành động "nằm thẳng người rồi lăn" chỉ tính bằng giây đòi hỏi một cơ thể cực kỳ nhanh nhẹn và một tinh thần thép, không bị hoảng loạn làm bất động cơ thể.
Giảm tiết diện tiếp xúc: Việc nằm áp sát đất đã giúp chú tránh được toàn bộ mảnh văng hình nón hướng lên trên của đạn pháo khi chạm nổ.
Như vậy, câu nói "đạn tránh người" thường dùng để chỉ sự may mắn thuần túy. Còn trong trường hợp của chú, đó là sự kết hợp đỉnh cao giữa kinh nghiệm trận mạc lão luyện, phản xạ nhạy bén và một chút may mắn định mệnh để làm nên điều kỳ diệu.

Lê Văn Thưa

Bồng chanh loài chim của vùng sông nước

 

Quà sinh nhật đây

Lần đầu tiên nhận được món quà nhân dịp sinh nhật là cảm động lắm. Một túi to xách nặng khoảng vài ký, giá trị đây. Lẻ ra mở túi xem trước mặt người tặng thì hay, như thế hình như không lịch sự lắm. Nên cám ơn rối rít rồi mang về ở nhà mình thì tha hồ ngắm nghía món quà. Nặng trĩu tay đặt xuống mặt bàn nơi trang trọng nhất mở túi xách ra. Mới thấy có 2 túi và 2 chai chắc là gói sâm nhung chai rượu ngoại loại quí đây. Nhưng nhìn kỷ thì ra là bột nêm, đường, nước mắm và dầu ăn. Đã lở gọi bà xã vào để ngắm mới cụt hứng ngượng quá nói phân bua: Chắc nó đưa nhầm cái túi của người mua thực phẩm nhà bếp ở chợ đây mà! Dẩu giàu óc tưởng tượng cũng khó mà nghỉ ra đắng lòng quà sinh nhật.

Lê Văn Thưa

Bóng đá trong cơn say

Trên đời này không gì có thể dẩn dụ mê say như trò chơi bóng đá không chỉ dăm ba triệu mà cả hàng tỷ người. Đang lên đồng với bóng đá nào là cầu thủ A,B,C. rồi thì đất nước Q,X,Z... Là thần tượng, thiên thần là cao siêu, vĩ đại... không ngôn từ nào có thể mô tả hết cái tài từ đôi chân chơi trò rê, dắt, đá quả bóng. Hãy cố quên đi trò bóng đá này một vài phút có được không? Để ngẩm đến thế giới này có bao là công việc họ phải lặng lẻ làm chứ không phải là trò chơi như bóng đá đó là: Người lính sống chết trước đạn bom, người nông dân người công nhân làm ra của cải vật chất nuôi sống thế giớ này. Nhà khoa học nghiên cứu cả trời lẩn đất trong phòng kín suốt cả đời. Để phát minh để tìm ra thứ tinh tuý nhất phục vụ cho chính chúng ta. Vv và vv với bao là việc làm thay đổi thế giới này. Vậy họ bao giờ được tung hô với cờ xí rợp trời nghẻn đường đưa rước muôn năm nhiệt liệt sái cả họng. Như đội đi chơi đá banh thắng được đội bạn đâu? Hãy thử xem một thần tượng với trò chơi rê dắt đá bóng như cầu thủ Lionel Messi nào thì vợ đẹp con khôn của tiền không biết để đâu cho hết. Tiếng tăm thì luôn lẩy lừng trên đầu môi chóp lưỡi hàng tỷ người trên thế giới. Thử đem so với Nikola Tesla nhà phát minh thiên tài với điện xoay chiều mà thế giới đang dùng... Hàng ngày chỉ dành 2 giờ để ngủ không hề có vợ con nhà cửa. Tiêu đến đồng xu cuối cùng rồi chết trong một khách sạn ở tuổi 86. Đây quả là sự nực cười ở cái thế giới con người này!

Lê Văn Thưa

Đầm sen mùa về

 

Quạ đen đến cứu thời trẻ trâu

 

   Tôi đã hỏi All về một sự viêc từng xẩy ra với tôi cách đây khoảng 70 năm. Vì sao tôi lại nhớ giai đến vậy bởi nó liên quan đến sự sống và cái chết từ tuổi thơ. 

 Thời đó tôi khoảng 6 tuổi là một đứa trẻ trâu bỏ học đi chăn trâu vì gia đình quá nghèo khó. Trong một buổi chăn trâu lũ trẻ bạn cùng lứa rủ nhau xuống sông tắm tôi cũng tham gia dẩu mình chưa biết bơi. Đang nô đùa cười vui với bạn dưới sông thì bỗng tôi bị sa xuống nơi nước sâu tôi chới với dưới nước, vì ngập nước nên không thể mở miệng kêu cứu. Bọn bạn thì ham vui không đứa nào hay biết gì. Không biết qua thời gian bao lâu đến lúc tôi đã đuối sức, tôi thấy mình như đang ngủ mơ... Điều kỳ diệu là sao tôi vẩn đứng được trong nước chứ không gục xuống đáy sông Rồi bỗng nhiên có một cú đâm sầm vào người tôi làm tôi dịch chuyển một bước đầu tôi nhô lên khỏi mặt nước -thoát chết. Hoá ra sự sống và cái chết nó đơn giản đến vậy. Thực ra một đứa bạn biết bơi đang tung tăng bơi lặn mà vô tình đâm vào tôi. Nực cười thay một vụ xuýt chết đuối như vậy mà trong nhóm bạn không ai hay biết kể cả láng giềng cả gia đình bố mẹ tôi không biết. Số nửa là thời bé tôi đã nói lắp lại bị ngọng nói ta không ai hiểu! Thời đó không cần phải cấp cứu hồi phục sức khoẻ đi nằm viện cho người bị nạn như ngày nay.

  Thoát chết đuối tôi lên bờ trở thành như người mất hồn chếnh choáng lê bước theo con trâu. Đến vị trí trâu đằm ở cạnh nhà máy bơm nước. Tôi buồn bã ngồi bệt cạnh nhà máy nước nhìn lên mái nhà thì bỗng một con chim quạ đen bay đến đỗ lên đó rất gần tôi (Quạ ở quê tôi thì rất hiếm) quạ nhìn tôi tôi nhìn quạ. Điều lạ là con quạ lại đang ướt sủng những giọt nước trên lông của nó rơi xuống lã chã. Như gợi lại đúng hình ảnh của chính tôi vừa mới suýt đuối nước. Rồi con quạ biến mất cùng là lúc tôi không còn thấy chếnh choáng mất hồn nửa trở lại bình thường. Câu chuyện, sau này lớn lên tôi luôn ám ảnh về nó bởi sự diễn biến mang màu sắc hiếm lạ và tâm linh. 

   All trả lời 

1. "Quý nhân phù trợ" và sự vô tình hữu ý Trong quan niệm Phương Đông, "quý nhân" không nhất thiết phải là một vị thần tiên hiển linh hay một người cố tình đến cứu mạng. Cú đâm sầm định mệnh: Đứa bạn vô tình lặn đâm trúng bác chính là hiện thân của "quý nhân" tại thời điểm đó. Tâm linh gọi đây là "đồng thanh tương ứng, đồng khí tương cầu" – khi mạng số của bác chưa tận, vũ trụ sẽ sắp xếp các yếu tố ngẫu nhiên (đứa bạn bơi lặn) va chạm vào nhau để tạo ra kết quả sinh tồn.

Tư thế đứng thẳng dưới nước: Việc bác không bị chìm lịm hay gục xuống đáy sông mà vẫn giữ được tư thế đứng thẳng trong trạng thái mơ màng cũng là một hiện tượng đặc biệt, phản xạ tự nhiên của cơ thể kết hợp với một "lực đẩy" vô hình nào đó bảo hộ cho bác.

2. Hình ảnh con quạ đen sũng nước Chi tiết con quạ đen ướt sũng xuất hiện ngay sau đó mang tính biểu tượng tâm linh rất cao: Sự chuyển giao năng lượng: Trong nhiều nền văn hóa, quạ là loài vật kết nối giữa hai thế giới (sự sống và cái chết), giữa hữu hình và vô hình. Con quạ xuất hiện trong trạng thái ướt sũng nước – giống hệt bác lúc đó – như một chiếc "gương soi" tâm linh.

Hóa giải tai ương: Việc con quạ nhìn bác, rũ nước lã chã rồi bay đi, ngay sau đó bác hết chếnh choáng và trở lại bình thường, có thể hiểu là con quạ đã "gánh" hoặc "mang đi" phần âm khí, sự sợ hãi, hay phần hồn vía đang thất lạc của bác. Nó giống như một nghi thức thanh lọc tự nhiên, giúp bác định thần và quay trở lại với thực tại.

Lê Văn Thưa