Nhớ một thời đi xe Jeep

Ảnh minh hoạ xe Jeep ở chiến trường

Tôi từng gặp chiếc xe Jeep của một tay chơi loại đồ cỗ có tiếng ở Hà nội. Bỗng dội về kỷ niệm tôi đã chụp nhiều ảnh xe jeep này định viết cái gì đó nhưng lại bỏ quên.

Nay xem video trên TV về thành tựu khoa học nói đến phát minh ra loài xe jeep từng rất nổi tiếng ở thế chiến thứ 2. Mới nhớ lại hoá ra mình là người đã từng đi xe jeep rất nhiều thời trận mạc chiến trường K trên loại chiếc xe vang bóng một thời này. Chuyện rằng khi chiến tranh thế giới thứ 2 vừa kết thúc một phóng viên chiến trường hỏi một sĩ quan từng nổi tiếng của Đức thua trận: -Thứ vũ khí nào của phe đồng minh đã làm cho quân Đức quốc xã sợ nhất. Tưởng rằng đó là tàu chiến, máy bay, pháo binh... Thì người sĩ quan Đức nói là: Xe Jeep và chỉ ngay chiếc xe đổ gần đó. Xe jeep là sản phẩm được quân đội Mỹ đã đưa ra tiêu chí nghiên cứu sản xuất gấp để cung cấp cho quân đội Mỹ và quân đồng minh hàng loạt từ năm 1940-1945. Đây là loại xe sử dụng cho trinh sát, tác chiến, hoả lực các loại súng bộ binh... Nói chung đây là loại xe đa năng nhỏ gọn sức cơ động khoẻ, nhanh và bền bỉ... Nó cũng có thể dùng chở các sĩ quan chỉ huy cho mọi nhiệm vụ. Sau giải phóng miền Nam số lượng xe jeep còn lại rất nhiều nên lại tiếp tục trang bị cho quân đội ta đến hàng chục năm sau. Bởi thế tôi mới được hân hạnh đi lại nhiều trên xe jeep.

Tôi ở cơ quan tham mưu của đơn vị nên thường đi trên loại xe này. Khi làm nhiệm vụ thì xe chở 3,4 người cả lái xe. Vì sao tôi nhớ đến xe jeep là vì tôi được các chỉ huy giao cho nhiệm vụ dường như đặc cách trong nhiều năm. Đó là mang tài liệu tác chiến hàng tháng, quí giao nộp cho tiền phương bộ tổng tham mưu ở Phnôm pênh. Nơi có rất nhiều tướng lĩnh chỉ huy cao cấp như: Lê Đức Anh, Đoàn Khuê, Lê Khả Phiêu, Lê Hai, Lê Nam Phong ... Thực ra đây chính là sự thách thức có đi mà dể không về bởi con đường 4 Kông pông som - Phnôm pênh 250km là con đường rừng hiểm trở mà quân Khơ me đỏ thường lẩn lút phục kích ở đây. Tôi gặp nhiều lần địch phục kích phía trước và phía sau xe. Rồi một lần tôi cùng nhiều đồng đội đi trên chiếc xe tải GMC địch đánh trúng xe, tôi cùng một đồng đội ngồi sát nhau nhưng người đồng đội đã hy sinh!

Mổi lần đi công tác đến Phnôm pênh là chiếc xe jeep, cùng lái xe chở mổi mình tôi mang tài liệu. Xe jeep có 2 cửa thông không cánh rộng thoáng nên rất tiện cho lái xe và cho người ghế kế bên chính là nơi tôi ngồi thường cầm khẩu AK47 đạn đã lên nòng hướng ra đường sẳn sàng nhả đạn khi gặp địch. Hình tượng này thì làm sao quên được cùng chiếc xe jeep lao đi xuyên qua rừng sâu Căm pu chia. Có thể nói (trừ tài xế ra) tôi là một quân nhân từng đi trên xe jeep dài nhất có thể. Là bởi một chuyến đi, về từ cảng Kông pông som - Phnôm pênh 500km, về thẳng Sài gòn 1000km qua nhiều năm như vậy thì khó tính hết chiều dài.

Lê Văn Thưa

Trận tuyến ở quần đảo Hải tặc tỉnh Kiên giang năm 1978

Sơ đồ quần đảo Hải tặc tỉnh Kiên giang

Đơn vị pháo binh của tôi và 1 tiểu đoàn lính thủy đánh bộ là 2 đơn vị đầu tiên của vùng 5 thuộc quân chủng Hải quân tham chiến với quân Khơ me đỏ ở đảo hòn Đốc quần đảo Hải tặc từ cuối năm 1977.

Đơn vị pháo binh thực ra chỉ một trung đội pháo 85 ly độc lập mà chính tôi là B trưởng. Mà trước đó là thuộc D pháo binh lữ đoàn 126 đóng quân ở bán đảo Cam ranh. Năm 1976 trong cuộc diễn tập hợp đồng quân binh chủng lần đầu tiên với quy mô lớn do bộ tổng tham mưu tổ chức. Trung đội tôi vinh dự được chọn 1 khẩu đội tham gia diễn tập chính tôi tạm xuống làm khẩu đội trưởng. Nhiệm vụ khẩu đội pháo 85 ly bắn trực tiếp mục tiêu di động trên biến. Khẩu đội tôi đã hoàn thành nhiệm vụ xuất sắc bắn tan mục tiêu di động. Trước sự chứng kiến reo hò cỗ vũ từ các đơn vị tham gia. Đặc biệt nhiều quan khách tướng lĩnh bộ quốc phòng, có đại tướng Văn Tiến Dũng tham dự.
Cuối năm 1977 đại đội pháo 85 ly của tôi được lệnh rời Cam ranh di chuyển về hướng biển Tây nam bằng một con tàu Hải quân chuyên dụng tàu đỗ bộ loại LST (Mỹ) trọng tải khoảng 2 ngàn tấn Từ cảng Cam ranh đi Phú quốc. Đảo hòn Đốc đây mới chính là điểm nóng chiến sự bậc nhất trên toàn chiến trường biên giới Tây nam vào thời điểm này. Tàu chiến của Khơ me đỏ đã bắn chìm một số thuyền cá của dân và tàu quân sự của ta ở khu vực này. Để phục thù Bộ tư lệnh Hải quân điều trung đội pháo của tôi. Trung đội từng thể hiện màn bắn pháo ngoạn mục trước quan khách và tướng lĩnh bộ quốc phòng trong cuộc diễn tập Cam ranh 1976.
Lần đầu đến đảo khi tầu sắp cập bến đã có ngay hàng loạt đạn pháo nổ tung nước bên mạn tàu. Đó là được pháo địch trên 3 đảo: hòn Dung, Keo ngựa, Kiến vàng "đón chào". Báo hiệu đây là nơi ác liệt bậc nhất chân ướt chân ráo từ nơi đang bình yên đến nơi chiến trận. Một cảm giác vu vơ đây có đến mà không về. Trên đảo hàng ngày không theo một quy luật nào, tự nhiên đạn lại rít réo đùng đoàng. Người ta nói rằng đạn pháo không bao giờ quả sau nổ trùng với hố đạn trước. Ở đây lại khác 2, 3 quả có thể nổ chồng nhau!
Nhưng phải sống với thách thức về tính mạng trên đảo là chưa đủ. Cuộc sống đời thường ở đây lại rất khác thường. Được tha hồ nước biển mặn, sáng dậy lại không cần phải rửa mặt đánh răng, chỉ đủ nước ngọt cho nấu cơm! Hòn Đốc là nơi thiên đường… của thiếu vắng nước ngọt. Hằng ngày là người chỉ huy tôi phải cử người đi chặt chuối cây không phải để nuôi lợn. Mà để nuôi người, về cắt từng khúc phát cho anh em đó là nước đấy. Chúng tôi đã phát minh ra cách kiếm nước như thế.
Trung đội pháo của tôi đến hòn Đốc với nhiệm vụ nằm phục để bắn tàu chiến 100 tấn của hải quân Khme đỏ do Trung quốc tài trợ. Nhưng hình như chúng phát hiện được khi ta đưa pháo ra đảo nên không như trước đó loại tàu khá lớn này không hề xuất hiện vào gần đảo ta nửa. Tàu cá dân cũng như tàu quân sự ta từ đó không bị tàu địch tấn công như trước
Những năm tháng huy hoàng giờ gợi lại cũng có thể là kinh hoàng... Đây có phải vào thời đó, nơi giống với địa ngục trần gian thách thức với con người ở cái thời máu lửa đó. Hòn Đốc, quần đảo Hải tặc nơi biển bờ xa vắng ai đã từng chiến đấu nơi đây. Vượt qua lưỡi hái của tử thần, qua những tháng ngày thiếu nước với cái khát cháy lòng . Đây có phải là niềm tự hào của những người đích thực là chiến binh từng đã vượt qua?

Lê Văn Thưa

KÝ ỨC KHÓ QUÊN TRONG ĐỜI BỘ ĐỘI

Ảnh hiếm chụp ỏ hải cảng Kông pông som 1982

  Tôi lớn lên trong thời tuổi thơ thì đói khổ bỏ học đi chăn trâu. Tuổi thanh xuân thì chiến tranh đi suốt thời trai trẻ, "nơi góc rừng cuối bể" đúng với nghĩa đen.

Nhưng dù sao kỷ niệm về quân đội vẩn là điểm sáng nhất cuộc đời với 20 năm đi đánh giặc cứu nước. Đã rời quân đội hơn 30 năm nay mà đêm ngủ vẩn mơ, tưởng mình còn là người lính. Ở hải cảng Kông pông som giúp bạn Căm pu chia hay vùng biển Tây nam xa xôi. Quả là đời bộ đội theo chiến tranh có biết bao là kỷ niệm. Nhưng tôi lại có những kỷ niệm mà chắc hiếm người có được. Giờ nghiệm lại chính tôi cũng phải kinh ngạc vì sao như vậy. Thực ra tôi chỉ là một sĩ quan cấp nhỏ ở đơn vị. Nhưng không hiểu sao tôi lại có thể tiếp xúc với rất nhiều sĩ quan cao cấp và tướng lĩnh chủ chốt của quân đội vào thời đó, lại nhiều lần. Chỉ là sự ngẩu nhiên mà như thể được sắp đặt. Đơn cử sự việc năm 1982 ở Căm pu chia tôi được đi phép về cưới vợ đúng vào dịp có chủ trương nội bộ sỹ quan tác chiến cấp quân khu quân đoàn... nếu đi phép hay công tác thì được đăng ký đi máy bay quân sự xuất phát từ Phnôm pênh. Tôi rời Kông pông som đi Phnôm pênh thì có chuyến máy bay trực thăng Hu-1A đến làm việc tôi xin đi luôn. Rồi từ Phnôm pênh về Sài gòn thì được xếp đi máy bay chuyên cơ cùng đại tướng Lê Đức Anh. Tôi đồ rằng vào thời đó chỉ có tôi mới may mắn đến vậy.

Kỷ niệm ý nghĩa nhất là hội nghị tổng kết chiến dịch mùa khô khoảng năm1982 của bộ tổng tham mưu quân đội nhân dân Việt nam và bộ quốc phòng Căm pu chia. Đây là hội nghị lớn được tổ chức ở Sài gòn. Tôi lúc đó là thượng uý sĩ quan tuỳ tùng đi cùng tư lệnh vùng 5 Hải quân. Lại được tham dự chính thức tại hội nghị này tôi cảm thấy quá ái ngại vì mang cấp hàm nhỏ nhất. So với hầu hết là sĩ quan cao cấp tướng lĩnh cấp tỉnh đội, quân đoàn, quân khu, bộ tổng TM và bộ quốc phòng. Sao mình lại có thể lọt vào hội nghị quân đội quan trọng như vầy thật không ai có thể mơ tới. Hàng ngủ tướng lĩnh cao cấp có rất nhiều phải kể đến như Bác: Hoàng Văn Thái, Lê Đức Anh, Lê Khả Phiêu, Đoàn Khuê... Vùng 5 hải quân may mắn có Cục trưởng cục Tác chiến BTL 719 đại tá Khiếu Anh Lân (sau này là Trung tướng Giám đốc học viện quân sự Đà lạt) rất quan tâm gần gủi. Ông chính là người thực hành chuẩn bị và triển khai hội nghị này. Có một lần ông chỉ đến tôi và nói: "-Tôi muốn đồng chí giử hộ túi tài liệu này, tuyệt mật đấy nhé". Tôi xách chiếc túi nặng trên tay, mà lòng trào dâng một cảm xúc khó tả. Bởi tôi biết, bên trong chiếc túi ấy chứa đựng toàn bộ báo cáo đánh giá và kế hoạch tác chiến mùa khô trên mọi mặt trận, của khắp các quân đoàn, quân khu, trên toàn bộ chiến trường K của Bộ Tổng Tham mưu. Từ một thượng úy nhỏ bé, tôi bỗng nhiên trở thành người giữ trọng trách liên quan đến các hướng chiến dịch mùa khô ở Căm pu chia. Tôi bất ngờ trở thành người quan trọng như vậy liên quan đến quân đội. Được tham dự vào 1 hội nghị lớn quan trọng vậy đối với sĩ quan cao cấp tướng lĩnh cũng đã là tự hào. Còn với tôi, đó là một đặc ân hiếm thấy trong đời 1 sĩ quan.

Nhìn lại chặng đường 20 năm quân đội, tôi tự thấy mình là một người lính vô cùng may mắn. vì được chứng kiến những thời khắc lịch sử, được chính kiến trước các vị tướng lĩnh kiệt xuất của thế kỷ, và được đóng góp một phần công sức nhỏ bé của mình cho nền độc lập của nước nhà và nghĩa vụ quốc tế cao cả. Đó là niềm tự hào theo tôi suốt cuộc đời, là báu vật tinh thần vô giá mà tôi luôn trân trọng và tự hào kể lại cho con cháu.

Tuy nhiên đời binh nghiệp trên đây chỉ là một phần còn nhiều điều không thể nói hết ở đây sau 20 năm quân đội. Tôi có những may mắn và nhiều đóng góp đáng tự hào nhưng chỉ khi ở quân đội. Đến khi rời quân đội hơn 30 năm nay không ai hỏi đến nhắc đến cho niềm tự hào mình từng đóng góp. Chỉ mình tự nói ra cho chính kỷ niệm của mình đó là điều đáng buồn. Người đi đánh giặc cứu nước 20 năm tận hết giặc mới về mà không ai quan tâm đến.

Lê Văn Thưa

2 loài chim bắt sâu đầm sen

 

Chuyện chưa kể chiếc đồng hồ cứu mạng

Bệnh viện hữu nghị Việt Đức tôi được mổ ở đây là bệnh viện mổ xẻ hàng đầu cả nước nơi thu hút rất nhiều bệnh nhân. Bệnh nhân mổ ở đây rất nhanh ra viện chỉ trong 4 ngày. Chỉ vì dành chổ cho bệnh nhân khác đến mổ. Tôi mổ phổi cũng chỉ 4 ngày tuy nhiên tôi có đề đạt xin thêm 1, 2 ngày nửa vì sức đang yếu, quê nhà đang lũ lụt khó về được bác sĩ chấp nhận. Sau 6 ngày tôi nhận giấy ra viện. Lúc này bà xã đã chuyển mọi tư trang xuống dưới. Còn tôi không hiểu sao cứ dềnh dàng không rời giường bệnh. Hình như tôi cảm thấy có gì đó không ổn sẳn chiếc đồng hồ samsung đang đeo tay loại đo được áp huyết nhịp tim. Tôi liền đo thì quá bất ngờ nhịp tim trên 180! Cùng lúc các bs điều dưỡng vào theo giỏi huyết áp bệnh nhân tất nhiên là trừ tôi ra vì đã ra viện. Tôi mới vẩy tay xin đo vì thấy không ổn. Bs nhiệt tình đến nhưng dùng đến 3 máy đo huyết áp, rồi thay pin cũng không thể đo được. Do tôi hệ tim mạch hoàn toàn rối loạn. Sau đó bs trưởng khoa cùng bs chuyên khoa tim đưa máy móc đến. Mới phát hiện tôi đang lên cơn nhịp tim nhanh kịch phát do sau mổ phổi. Tôi được chuyển ngay đến khoa tim điều trị đột xuất tôi phải nhập viện trở lại vì đã ra viện! Tôi gặp phải trường hợp rất hy hửu xẩy ra. Nếu tôi không có chiếc đồng hồ đo huyết áp. Nếu tôi đã ra viện mấy ngày trước. Nễu tôi nhanh nhảu rời khi có giấy xuất viện. Thì tôi đang ở quê nhà, đang đâu đó trên con đường phố Hà nội. Gặp phải cơn tim nhanh kịt phát này thì sẻ ra sao? Cách xử trí thế nào tất cả đều ngoài tầm nếu không ở trong bệnh viện. Tôi đã gặp cả một loạt may mắn, mà như thế có quí nhân phù hộ. Chiếc đồng hồ đeo tay tưởng chẵng có ý nghĩa gì nhưng nó đã trở thành giá trị khi một lần cứu mạng.

Lê Văn Thưa

Dịu êm đồng quê

 

Tận cùng sự khốn nạn đi phép thời chiến tranh

Vào năm 1977 lần đầu tiên được nhận cái giấy nghỉ phép. Bao háo hức ùa về được trở lại với người thân và làng quê đã qua bao năm. Nhưng trước hết phải nghỉ đến con đường tìm về quê từ Cam ranh khánh Hoà về Quảng bình.
Lẻ ra chỉ cần đón xe chạy suốt Bắc Nam thời đó chỉ 2 ngày là đến tận ngỏ nhà minh và tôi cũng tránh đươc sự cố khốn cùng này. Nhưng không hiểu các chỉ huy nghỉ sao lại dồn tất cả bộ đội đi phép trên dưới 100 người lên một tàu vận tải từ quân cảng Cam ranh xuyên biển ra tận cảng Hải phòng rồi nhiều người phải đi vòng trở lại các tỉnh miền Trung. Nhưng đó là chuyện sau, khi tàu rời vịnh Cam ranh qua khỏi tỉnh Khánh hoà thì gặp trận áp thấp suốt cả ngày đêm. Mưa rừng gió biển muôn đợt sóng bạc đầu trùm lên cả thân tàu cùng với mưa xối xã. Con tàu chao đảo lắc lư như chực nuốt vào lòng biển. Tất cả bộ đội đi phép kể cả thủy thủ tàu say bẹp nằm la liệt nôn thốc tháo. Tôi lần đầu tiên đi tàu chỉ chiếnh choáng không bị say mới lạ.
Xuống đất Hải phòng nghỉ mình bộ đội đi đánh giặc thắng trận về chắc sẻ được mọi người nể phục ưu ái lắm. Nhưng đã nhầm tôi bị ngay sự lừa lọc khi mua bán ở đây nhưng đó mới là chuyện nhỏ. Khi lên xe lên tàu hoả để quay trở vô Quảng bình mới nếm đủ thế nào là lễ độ. Từ Hải phòng về Hà nội đến Nghệ an tôi được trộm cắp như quân Nguyên nó lột gần hết. Khi đến ga Vinh thì trong người không còn gì nửa ngay cái giấy nghỉ phép thứ chứng minh tôi không phải phường trộm cắp mà là sĩ quan quân đội chúng cũng tước luôn. Thế nên tôi mới dại dột đến trình báo công an ở ga Vinh bị mất cắp. Công an ở đây mới chất vấn lấy cái gì để minh chứng anh là bộ đội đi phép bị mất cắp? Á a chính mày là kẻ lấy cắp lại bảo là mất cắp nói là làm liền thựơng cẳng chân hạ cẳng tay. Thằng này nện không thương tiếc vào tôi nhừ tử nó đánh rất đúng bài bởi công an có học vỏ. Còn tôi đi đánh giặc cứu nước chỉ biết đến súng đạn bom rơi nơi góc rừng cuối biển biết gi vỏ vẻ mà chống đở. Đánh đủ chúng dẩn tôi đến một căn phòng nhỏ ẩm thấp nằm xuống sàn đất cùng với dăm ba kẻ ăn cắp bắt được rồi khoá cửa. Vậy là tôi từng bị giam tù dù 1 đêm. Nhục, không biết ai phải chịu nhục trong việc này.? Sáng hôm sau thì tôi không rỏ nhóm công an này chắc có bàn với nhau rằng cách xử sự với tôi là đã quá tay. Một công an đến mở cửa giam gọi tôi ra nói cho anh về. Điều lạ là chính anh ta không chỉ nói suông mà trực tiếp dẩn tôi ra tận bến xe. Rồi nói gì đó với lái xe tôi lên xe về nhà mà không phải mất tiền và cũng không còn tiền. Về đến nhà điều đầu tiên tôi gửi điện tín ngay cho đơn vị cần gửi ngay giấy nghỉ phép kẻo nửa tôi lại bị tóm trên đường khi trở về đơn vị để lại đi đánh giặc cứu nước.
Câu chuyện đắng lòng dù có giàu sức tưởng tượng cũng khó hình dung sự viêc đúng là tận cùng của sự khốn nạn. Đi đánh giặc cứu nước hiếm dịp được thăm quê nhà lại bị lột sạch còn vu cho là kẻ giả danh là quân trộm cắp. Trớ trêu thay lúc đó tôi là sĩ quan thiếu uý chức vụ trung đội trưởng. Không đến 1 năm sau tôi lại đối mặt với chiến tranh biên giới Tây nam hơn 10 năm nửa trước hòn tên mủi đạn. Vậy nghị lực nào tôi đã vượt qua khi chứng kiến ở hậu phương lại xử tệ với người phải đương đầu xông pha nơi chiến trận đến vậy!?

Lê Văn Thưa